Cheyne-stokes Solunumu
Cheyne–stokes Breathing
Tanım
Solunum hızının ve derinliğinin kademeli olarak artıp ardından azalarak geçici solunum durmalarıyla (apne) periyodik bir döngü izlediği anormal solunum paternidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun bakım ünitesinde izlenen terminal dönemdeki bir koma hastasının yatak başı monitorizasyonunda; hastanın önce sessiz ve sığ nefeslerle başladığı, nefeslerin her döngüde derinleşip hızlandığı, ardından tekrar azalarak 15-20 saniye boyunca tamamen solunumun durduğu ve bu siklusun düzenli aralıklarla yinelendiği gözlemlenir.
Derin Analiz
Nörofizyolojik düzeyde, bu solunum paterni genellikle beyin sapı solunum merkezlerinin karbondioksit ($CO_2$) duyarlılığındaki bozulmalar ve dolaşım süresindeki gecikmeler sonucunda ortaya çıkar. Arteriyel kan gazlarındaki dalgalanmalar solunum merkezini aşırı uyarır; bu durum hastanın önce derin ve hızlı solumasına (hipernepne), ardından $CO_2$ seviyesinin düşmesiyle birlikte solunumun tamamen durmasına (apne) yol açar. Klinik pratikte sıklıkla ileri derecede konjestif kalp yetmezliği, bilateral serebral hemisfer lezyonları, üremi veya koma halindeki hastalarda gözlemlenir ve prognoz açısından kritik bir göstergedir.
Etimoloji
İskoç hekim John Cheyne (1777–1836) ve İrlandalı hekim William Stokes'un (1804–1878) soyadlarından türetilmiş eponym bir tıbbi terimdir.
Karıştırmayın
Kussmaul solunumu ile karıştırılır; ancak Kussmaul solunumu metabolik asidoza bağlı (örneğin diyabetik ketoasidoz) derin, düzenli ve hızlı bir solunum paterniyken, Cheyne-Stokes solunumu apne periyotlarını içeren dalgalı ve periyodik bir karakter gösterir.