Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Cinsiyet Rolü Sosyalleşmesi

Gender-role Socialization

Tanım

Bireylerin, toplumun belirli cinsiyetler için öngördüğü rol, beklenti ve davranış kalıplarını edinme süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Beş yaşındaki bir erkek çocuğun bisikletten düşüp ağladığında babası tarafından 'Erkekler ağlamaz, güçlü ol.' uyarısıyla karşılaşması ve bu uyarı neticesinde üzüntü ifadesini baskılayıp öfkeye dönüştürmeyi öğrenmesi, cinsiyet rolü sosyalleşmesinin klasik bir pekiştirme örneğidir.

Derin Analiz

Cinsiyet rolü sosyalleşmesi; gelişimsel psikoloji, sosyoloji ve davranış bilimlerinin kesişim kümesinde yer alan, bireyin yaşam boyu maruz kaldığı kültürel şartlanma mekanizmaları bütünüdür. Erken çocukluk evresinden itibaren ebeveyn tutumları, akran grupları, eğitim sistemleri ve kitle iletişim araçları aracılığıyla pekiştirilir. Bilişsel açıdan, çocukların kendi cinsiyet kategorilerini fark etmesiyle (cinsiyet kimliği) başlayan süreç, ödül ve ceza sistemleri (operant koşullama) ile sosyal öğrenme teorisinin ilkeleri doğrultusunda içselleştirilir. Bireyler hangi oyuncaklarla oynayacağından, hangi duyguları ifade edebileceğine kadar geniş bir yelpazede bu toplumsal senaryolara maruz kalır.

Etimoloji

Latince 'genus' (tür, cins) kökünden türetilen 'gender' terimi ile Fransızca 'socialisation' (toplumsallaşma, bireyin grup dinamiklerine uyum sağlaması) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Cinsiyet (Sex) kavramı ile sıklıkla karıştırılır. 'Sex' biyolojik ve anatomik özelliklere işaret ederken, 'gender' ve ilgili sosyalleşme süreçleri tamamen kültürel, sosyal ve psikolojik atıfları kapsar.