Çok Duyu Yoluyla Öğrenme
Multisensory Learning
Tanım
Öğrenme materyalinin tek bir duyu yerine görme, işitme, dokunma gibi birden fazla duyusal kanal aracılığıyla sunulduğu bilişsel süreç.
Örnek Vaka / Uygulama
Disleksi tanısı alan bir çocuğa harfleri öğretirken, sadece tahtaya yazmak (görsel) yerine, harfin şeklini zımpara kağıdı üzerinde parmakla takip etmesi (dokunsal-kinestetik), aynı anda sesini seslendirerek duyması (işitsel) sağlanır. Bu çoklu uyarıcı kombinasyonu nöral kodlamayı güçlendirir.
Derin Analiz
Nörobiyolojik düzeyde çok duyu yoluyla öğrenme, beyindeki farklı birincil ve ikincil duyusal korteksler arası sinaptik entegrasyonu ve üst düzey assosiasyon alanlarının eşzamanlı aktivasyonunu gerektirir. Superior temporal sulkus ve prefrontal bölgelerin bu süreçte modaliteler arası bağ kurmada kritik birer nirengi noktası olduğu fNIRS ve fMRI çalışmalarında gösterilmiştir. Bilgi işleme kuramları çerçevesinde, VAKT (Görsel, İşitsel, Kinestetik, Dokunsal) modeli kullanılarak kodlanan uyarıcılar çalışma belleğinde daha zengin engramlar oluşturur ve uzun süreli belleğe transferi kolaylaştırır.
Etimoloji
Latince 'multi-' [çoklu] + 'sensus' [duyu, algı] kelimelerinin birleşiminden türetilmiş olup, bilişsel süreçlerde birden fazla duyu modalitesinin eşzamanlı kullanımını ifade eder.
Karıştırmayın
Öğrenme stilleri (learning styles) hipotezi ile sıklıkla karıştırılır; ancak öğrenme stilleri bireylerin tek bir baskın duyuyla daha iyi öğrendiğini iddia ederken (ki bu ampirik olarak çürütülmüştür), çok duyu yoluyla öğrenme tüm bireylerin birden fazla duyuyu aynı anda aktive ederek bilişsel yükü optimize ettiğini savunur.