Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Davranış Teorisi

Behavior Theory

Tanım

Davranışın kazanılması, gelişimi ve sürdürülmesinin uyarıcı ve tepki temelli öğrenme ilkeleriyle açıklanabileceğini savunan teorik çerçeve.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir klinik psikolog, fobik reaksiyon geliştiren bir danışanın tedavisinde davranış teorisinin ilkelerini uygular; köpekle karşılaşma (uyarıcı) ve yaşanan panik atağın (tepki) ardından maruz bırakma teknikleriyle yeni bir öğrenme döngüsü oluşturarak kaçınma davranışını ortadan kaldırır.

Derin Analiz

Davranış teorisi, organizmanın çevresel uyaranlarla kurduğu bağları ve bu bağların pekiştireçler aracılığıyla nasıl şekillendiğini inceler. Bilişsel süreçlerin ampirik olarak gözlemlenemeyeceğini, dolayısıyla bilimsel psikolojinin odağının yalnızca ölçülebilir ve gözlemlenebilir davranışlar olması gerektiğini savunur. Clark L. Hull, Kenneth W. Spence ve B.F. Skinner gibi teorisyenlerin öncülük ettiği bu yaklaşım, klasik ve edimsel koşullanma ilkelerini temel alır. Çevresel manipülasyonların davranış üzerindeki yordayıcı gücünü laboratuvar deneyleriyle test ederek ampirik bir temel kurar.

Etimoloji

Fransızca 'se comporter' (davranmak) fiilinden türetilen 'davranış' kelimesi ile Yunanca 'theoria' (inceleme, görme, gözlemleme) sözcüğünün birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ile sıklıkla karıştırılır; BDT bilişsel süreçleri ve inançları sürece dahil ederken, katı davranış teorisi yalnızca dışsal uyarıcı-tepki ilişkilerine odaklanır.