Değişken Aralık
VI
Tanım
Edimsel koşullanmada, doğru bir davranışın pekiştirilmesinin önceden tahmin edilemeyen, ortalaması bilinen zaman aralıklarından sonra verildiği pekiştirme tarifesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında bir güvercinin tuş gagalama davranışının ortalama her 3 dakikada bir (bazen 1 dakika, bazen 5 dakika sonra değişen sürelerle) yiyecekle ödüllendirilmesi; günlük hayatta ise sosyal medya akışını yenilerken bazen hemen, bazen uzun süre sonra ilginç bir bildirim veya içerikle karşılaşma olasılığı.
Derin Analiz
Deneysel psikoloji ve davranış bilimi literatüründe, değişken aralıklı (variable-interval - VI) tarife, organizmanın belirli bir yanıtı vermesinin ardından gelen ilk pekiştiricinin sunulması için geçen zamanın ortalama bir değer etrafında öngörülemez biçimde dalgalandığı süreçleri ifade eder. Sabit aralıklı tarifelerin aksine, bireyin zamanın ne zaman dolacağını kesin olarak bilmesi engellenir. Bu durum, organizmanın pekiştireci beklemek yerine istikrarlı, sürekli ve orta düzeyde bir yanıt oranını korumasına yol açar. Skinnerci edimsel koşullanma paradigmasında sönmeye (extinction) karşı en dirençli tarifelerden biri olarak kabul edilir; çünkü birey pekiştiricinin her an gelebileceği beklentisiyle davranışı sürdürmeye devam eder.
Etimoloji
Karıştırmayın
Sabit Aralık (Fixed Interval - FI) ve Değişken Oran (Variable Ratio - VR) tarifeleriyle sıkça karıştırılır. Sabit aralıkta zaman öngörülebilirdir ve zaman yaklaştıkça tepki hızı artar; değişken oranda ise zaman değil, verilen yanıt sayısı esastır.
Keşfetmeye Devam Edin
Sabit Aralık
Sabit Aralık
FI
Edimsel koşullamada, belirli ve değişmez bir zaman süresi geçtikten sonra gelen ilk doğru tepkinin pekiştirildiği pekiştirme tarifesidir.
İncele