Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Dekreolizasyon

Decreolization

Tanım

Bir kreol dilinin, temas ettiği standart dilin ve diğer baskın dillerin etkisiyle gramer ve yapısal karmaşıklığını yitirerek standart dile yaklaşması süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Karayipler'deki bir adada yerel kreol diliyle büyümüş bir bireyin, zorunlu eğitim ve resmi hayatı nedeniyle zamanla standart İngilizce gramer kurallarını ve sözdizimini günlük konuşmasına entegre etmesi ve nesiller içerisinde orijinal kreol formlarının kaybolmaya yüz tutması.

Derin Analiz

Dilbilim ve psikolinguistik düzlemde dekreolizasyon, iki veya daha fazla dilin yoğun teması sonucu ortaya çıkan karmaşık sosyolinguistik evrimin bir parçasıdır. Kreolleşme sürecinde basitleşen veya kendine has yapısal özellikler kazanan pidgin/kreol dilleri, sosyopolitik ve ekonomik baskınlık (örneğin eğitim sistemleri, kitle iletişim araçları) nedeniyle standart dilin normlarına maruz kalır. Bu süreçte dil, standart dille bir süreksizlikten ziyade bir süreklilik arz eden 'post-creolization continuum' (kreolleşme sonrası süreklilik) içine girer. Bilişsel ve sosyolinguistik açıdan bireyler, iki dil veya lehçe arasında kod değiştirme (code-switching) yaparken, alt katman dillerinin morfolojik özellikleri zamanla erozyona uğrar.

Etimoloji

Latince 'de-' [uzaklaşma, tersine çevirme] + Portekizce 'crioulo' [yerli, sömürge doğumlu köle] kökünden türetilen 'creole' kelimesinin türevidir.

Karıştırmayın

Kreolleşme (Creolization - tam tersi yönünde, pidgin bir dilin anadile dönüşmesi ve karmaşıklaşması süreci) ve Dil Değiştirme (Language Shift - bir topluluğun tamamen başka bir dili benimseyip kendi ana dilini terk etmesi).