Lehçe
Dialect
Tanım
Belirli bir coğrafi bölge, sosyal sınıf veya etnik gruba özgü, kendine has sözcük dağarcığı, dilbilgisi yapıları ve telaffuzu barındıran dil çeşidi.
Örnek Vaka / Uygulama
Kuzey Amerika'daki kardinal kuşlarının farklı coğrafi bölgelerde ötüşlerinde bölgesel varyasyonlar göstermesi veya insanlarda aynı dilin farklı şehirlerdeki fonetik ve sözcüksel sapmaları.
Derin Analiz
Bilişsel dilbilim ve psikodilbilim bağlamında lehçe, bireylerin kimlik oluşumu, grup içi aidiyet ve bilişsel kategorizasyon süreçlerinin temel taşıyıcılarındandır. Karşılıklı anlaşılabilirlik (mutual intelligibility) temel ölçütlerden biri olmakla birlikte, sosyolinguistik dinamikler bu sınırları esnetebilir. İnsan dışı canlılarda da belirli popülasyonlara özgü iletişim varyantları (örneğin bazı kuş türlerinin bölgesel ötüş farklılıkları) etholojik ve biyolojik açıdan benzer bir adaptif çeşitliliğe işaret eder.
Etimoloji
Yunanca 'dialektos' (konuşma biçimi, diyalog, dil) kelimesinden türetilmiş olup, 'dia-' (arasında, boyunca) ve 'legein' (konuşmak) köklerinin birleşiminden evrilmiştir.
Karıştırmayın
Aksan (accent) yalnızca telaffuz ve ses birimlerindeki farklılıkları kapsarken, lehçe (dialect) kelime dağarcığı ve dilbilgisi kurallarını da içine alan daha kapsamlı bir dil çeşididir.