Sözdizim
Syntax
Tanım
Kelimelerin ve deyimlerin dilbilgisel açıdan anlamlı cümleler oluşturacak biçimde hangi kurallarla dizildiğini inceleyen dilbilim ve bilişsel bilim dalı.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikolinguistik laboratuvarında katılımcılara 'Kedi köpeği kovaladı' ve 'Köpek kedi tarafından kovalandı' cümleleri sunulur. Katkı ve tepki süresi (reaction time) ölçümleri, bireylerin sözdizimsel karmaşıklığı çözerken aktif hale getirdikleri bilişsel yükü ve çalışan bellek kapasitesini ortaya koyar.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve psikolinguistik bağlamında sözdizim, insan zihninin doğuştan gelen dil edinme düzeneğinin (LAD) ve Broca alanı başta olmak üzere sol hemisferdeki nöral ağların yapı taşıdır. Semantikten (anlambilim) farklı olarak, ifadelerin doğruluğundan ziyade yapısal ve dizisel formasyonunu inceler. Chomsky'ci evrensel dilbilgisi yaklaşımı, sözdizimsel kuralların biyolojik olarak kodlandığını öne sürer; klinik nöroloji ise sözdizim bozukluklarını agramatizm ve Broca afazisi çerçevesinde değerlendirir.
Etimoloji
Antik Yunanca 'syntaxis' (σύνταξις) kelimesinden türetilmiştir; 'syn-' (birlikte, bir arada) ve 'taxis' (düzenleme, sıra, dizilim) köklerinin birleşiminden meydana gelir.
Karıştırmayın
Semantik (anlambilim - kelimelerin anlamı ile ilgilidir, cümle yapısıyla değil) ve morfoloji (biçimbilim - kelimelerin iç yapısını ve eklerini inceler, sözcükler arası dizilimi değil).
Keşfetmeye Devam Edin
Semantik
Semantik
Semantics
Dilbilimde ve bilişsel bilimlerde, dilin ve dilsel işaretlerin anlamını inceleyen alt disiplindir.
İncele
Broca Afazisi
Broca Afazisi
Broca’s Aphasia
Frontal lob hasarına bağlı olarak gelişen, akıcı olmayan, yavaş ve duraksamalı konuşma üretimiyle karakterize ekspresif bir dil bozukluğudur.
İncele