Kod Değiştirme
Code Switching
Tanım
İki veya daha fazla dil, diyalekt ya da kayıt (register) bilen bireylerin, iletişim kurdukları bağlama, sosyal ortama veya gruba göre diller arası geçiş yapması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Ana dili Türkçe olan ancak akademik ve profesyonel hayatını İngilizce yürüten bir araştırmacının, uluslararası bir konferansta bilimsel terimleri İngilizce ifade ederken, oturum arasında Türk meslektaşlarıyla samimi bir sohbete geçtiğinde aniden Türkçe'nin günlük sokak ağzına ve gramer yapılarına dönmesi.
Derin Analiz
Sosyolinguistik ve psikolinguistik düzlemde kod değiştirme, yalnızca kelime dağarcığının esnekliği değil, aynı zamanda kimlik müzakeresi ve sosyal aidiyetin dinamik bir göstergesidir. Bireyler, bilişsel kontrol mekanizmalarını (özellikle yürütücü işlevler ve inhibisyon kontrolü) kullanarak, konuşma esnasında hedef kitlenin normlarına uyum sağlar ya da sosyal mesafeyi yeniden tanımlar. Nörobiyolojik olarak, iki dilli beyinlerin her iki dili de aynı anda aktif tuttuğu ve sosyal bağlama göre baskın olan dili inhibe ederek diğerini öne çıkardığı fMRI çalışmalarıyla gösterilmiştir. Bu süreç, dilsel yetkinliğin ötesinde, pragmatik yeterliliğin ve kültürel kod okuma becerisinin bir ürünüdür.
Etimoloji
İngilizce 'code' (şifre, sistem, dil kodu) ve 'switch' (değiştirmek, yön değiştirmek) kelimelerinin birleşiminden oluşur; sos Dilbilimde ilk kez 20. yüzyılın ortalarında iki dillilik çalışmalarında terimleşmiştir.
Karıştırmayın
Pidgin ve Creole (yeni dillerin doğuş süreçleri olup anlık geçişleri kapsamaz); Ödünçleme / Loanword (bir dilden diğerine kelime aktarımıdır, sistemik dil değişimi değildir).