Demotivasyon
Demotivation
Tanım
Bireyin bir görevi başaramayacağına dair olumsuz imgeler veya içsel konuşmalar üreterek eylemde bulunma niyetini ve çabasını zayıflatan psikolojik durum.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek lisans tezini yazmaya çalışan bir öğrencinin, daha önceki denemelerindeki akademik reddedilmeleri hatırlayarak 'Zaten ne yazsam kötü bulunacak, akademik olarak yetersizim' şeklindeki negatif içsel konuşmalar nedeniyle bilgisayarı açmaktan bile kaçınması.
Derin Analiz
Demotivasyon, halihazırda var olan motivasyonel enerjinin spesifik içsel ya da dışsal etkenler neticesinde sönümlenmesi veya tamamen ortadan kalkması sürecidir. Bilişsel düzeyde, bireyin öz-yeterlilik algısını (self-efficacy) hedef alan negatif otomatik düşünceler ve ketleyici içsel monologlarla karakterizedir. Eğitim psikolojisi ve uygulamalı dil bilim literatüründe, dışsal engellerin veya algılanan yetersizliklerin davranışsal niyet üzerindeki baskılayıcı gücünü açıklamakta kritik bir yer tutar.
Etimoloji
Latince 'de-' (uzaklaşma, aşağı, yok etme) öneki ile 'movere' (hareket ettirmek, tahrik etmek) fiilinden türetilen 'motivatio' kelimesinin birleşiminden türemiştir.
Karıştırmayın
Apatiden (apathy) ve amotivasyondan (amotivation) farklıdır. Apatide genel bir duygulanım küntlüğü ve ilgi kaybı hâkimken; amotivasyon, Deci ve Ryan'ın Öz-Belirleme Kuramı'nda eylemin değerine veya sonucuna olan inancın hiç oluşmamış olmasını ifade eder. Demotivasyon ise daha önceden var olan bir motivasyonun dışsal ya da içsel engellerle kırılmasıdır.