Denek Kaybı
Attrition
Tanım
Boylamsal ve deneysel araştırmalarda, katılımcıların çeşitli nedenlerle zamanla çalışmadan çekilmesi veya takibinin yitirilmesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
12 haftalık bir depresyon ve bilişsel terapi etkinliği klinik çalışmasında, başlangıçta 200 hastayla başlanmıştır. Ancak 6. haftadan sonra zorlu veri toplama prosedürleri ve yoğun semptomları olan hastaların tedaviyi bırakması nedeniyle örneklem 120 kişiye düşmüştür. Kalan 120 kişinin terapiden en çok fayda gören hafif vakalar olması, çalışmanın etkinliğini yapay olarak yüksek göstermesine ve sonuçların tüm depresyon popülasyonuna genellenememesine neden olmuştur.
Derin Analiz
Araştırma metodolojisinde ve istatistiksel analizde 'attrition', hem içsel hem de dışsal geçerliği, özellikle de örneklem temsil gücünü doğrudan tehdit eden majör bir metodolojik yanılgı kaynağıdır. Çalışmayı yarıda bırakan katılımcıların özellikleri ile kalanların özellikleri sistematik olarak farklılık gösterdiğinde (örneğin, tedavinin yan etkilerinden ötürü en ağır vakaların gruptan ayrılması), 'attrition bias' (kayıp yanlılığı) ortaya çıkar. Bu durum, istatistiksel testlerin gücünü (statistical power) düşürür ve elde edilen bulguların evrene genellenebilirliğini zedeler. Araştırmacılar bu tehdidi minimize etmek için ön analitik kontroller, eksik veri modellemeleri (Multiple Imputation gibi) ve duyarlılık analizleri kullanırlar.
Etimoloji
Latince 'attritio' (sürtünme, aşınma, yıpranma) fiilinden köken alır; 'ad-' (yönelme) ve 'terere' (ovmak, aşındırmak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Eksik Veri (Missing Data) ile sıklıkla karıştırılır; eksik veri daha geniş bir üst kavram olup her eksik veri denek kaybından kaynaklanmaz, ancak denek kaybı spesifik olarak bir eksik veri türüdür.