Çok Değişkenli Araştırma

Multivariate Research

Tanım

Birden fazla bağımlı ve bağımsız değişken arasındaki karmaşık ilişkileri aynı anda inceleyen araştırma tasarımıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir klinik psikoloji araştırmasında, bilişsel davranışçı terapinin sosyal kaygı üzerindeki etkisini incelerken sadece 'kaygı skoru' (tek değişkenli) yerine; hastaların hem kaygı düzeylerini, hem işlevsellik skorlarını, hem de kortizol seviyelerini (birden fazla bağımlı değişken) terapi seans sayısı ve yaş gruplarına (bağımsız değişkenler) göre eş zamanlı olarak analiz etmek çok nitelikli bir çokkenarlı araştırma örneğidir.

Derin Analiz

Çok değişkenli araştırma, gerçek dünya olgularının tek bir nedene indirgenemeyeceği varsayımına dayanır. İstatistiksel olarak MANOVA, çoklu regresyon, yapısal eşitlik modellemesi (SEM) ve faktör analizi gibi ileri düzey matris cebiri yöntemlerini kullanır. Tek değişkenli (univariate) yaklaşımların aksine, değişkenler arasındaki kovaryansı ve ortak varyansı hesaba katarak tip-1 hata oranını kontrol altında tutar ve ekosistemik etkenlerin bütüncül bir resmini sunar.

Etimoloji

Latince 'multus' (çok/fazla) ve 'variare' (çeşitlendirmek/değiştirmek) kelimelerinin birleşiminden türetilen 'varius' kökü ile İngilizce 'research' kelimesinin türevidir.

Karıştırmayın

Çok değişkenli (multivariate) terimi, sıklıkla çok yönlü veya çok faktörlü (multivariate vs. multiple/factorial) yaklaşımlarla karıştırılır. Multiple terimi birden fazla bağımsız değişkeni ifade ederken, multivariate hem çoklu bağımsız hem de eş zamanlı çoklu bağımlı değişkenleri barındırır.

Keşfetmeye Devam Edin

MANOVA

Birden fazla sürekli bağımlı değişkenin ortalamaları arasındaki farkların, bir veya daha fazla kategorik bağımsız değişkene göre aynı anda incelenmesini sağlayan parametrik bir istatistiksel testtir.

İncele

Kovaryans

Covariance

İki farklı rastgele değişkenin ortak değişim eğilimini ve yönünü, birim ölçeğine bağlı olarak nicelendiren ölçek bağımlı istatistiksel ölçüttür.

İncele