Destekleyici Yazılım
Assistive Software
Tanım
Engelli bireylerin bilgisayar uygulamalarını ve dijital arayüzleri bağımsız bir şekilde kullanabilmesini sağlayan özel tasarım bilgisayar programları.
Örnek Vaka / Uygulama
İleri düzeyde görme kaybı yaşayan bir akademik araştırmacının, ekran okuyucu (screen reader) ve metin-konuşma sentezleyici (speech synthesizer) yazılımları kullanarak dijital makaleleri sesli olarak denetlemesi ve veri analizi yazılımlarını bağımsız bir şekilde yönetmesi.
Derin Analiz
Bilişsel ergonomi, insan-bilgisayar etkileşimi (HCI) ve nöropsikolojik rehabilitasyon alanlarının kesişim kümesinde yer alan destekleyici yazılımlar; duyusal, motor veya bilişsel kısıtlılığı bulunan bireylerin dijital dünyadaki bariyerlerini ortadan kaldırmayı amaçlar. Örneğin ekran okuyucular, görsel bilgiyi işitsel uyarıcılara dönüştürürken; konuşma sentezleyiciler veya alternatif girdi sistemleri (göz takip yazılımları vb.) motor işlev kaybı yaşayan kullanıcıların merkezi sinir sistemi komutlarını dijital girdilere çevirir. Bu süreç, nörolojik esneklik ve telafi mekanizmalarının teknolojik araçlarla desteklenerek bireyin otonomisini artırmasını sağlar.
Etimoloji
Latince 'assistere' [yardım etmek, yanında durmak] + İngilizce 'software' [yazılım, somut olmayan mantıksal kod bütünü] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Genel amaçlı işletim sistemi erişilebilirlik ayarları (accessibility settings) ile karıştırılabilir; ancak erişilebilirlik araçları işletim sisteminin yerleşik temel özellikleriyken, destekleyici yazılımlar genellikle özelleştirilmiş, bağımsız ve üst düzey işlevsellik sunan harici programlardır.