Deutoplazm
Deutoplasm
Tanım
Yumurta hücresinin sitoplazmasında yer alan, embriyonun beslenmesini sağlayan protein ve yağ açısından zengin besin maddesi birikimidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Avian (kuş) yumurtalarının gelişimi incelenirken, zigotun bölünme (klivaj) paterninin deutoplazm miktarına ve dağılımına (örneğin telolesitik yumurtalarda olduğu gibi) doğrudan bağlı olduğu gözlemlenir.
Derin Analiz
Hücre biyolojisi ve embriyoloji bağlamında deutoplazm, temel hücre içeriği olan protoplazmadan ayrılarak özellikle vitellus (yumurta sarısı) içinde biriken besin rezervlerini ifade eder. Memeli embriyoları plasenta aracılığıyla maternal besin alışverişi sağladığı için bu yapı memeli yumurtalarında bulunmaz; kuş, sürüngen ve balık gibi yumurtayla çoğalan organizmalarda embriyonik gelişimin erken evrelerindeki metabolik talepleri karşılamak üzere yoğunlaşır. Lipidler, proteinler, vitaminler ve minerallerden oluşan bu depo, hücre içi yoğunluk gradyanı yaratarak sitoplazmik polariteyi de etkiler.
Etimoloji
Yunanca 'deuteros' (ikinci, diğeri) + 'plasma' (şekillendirilmiş şey, hücre özü) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; protoplazmanın ikincil bileşeni anlamını taşır.
Karıştırmayın
Protoplazma (hücrenin canlı maddesinin tamamı) ile karıştırılır; deutoplazm ise protoplazmanın aktif metabolik kısımlarından ayrı, ağırlıklı olarak besin depolayan inaktif veya yarı-inaktif inklüzyon kısmıdır.