Dil Ölümü
Language Death
Tanım
Bir dilin son ana dili konuşucusunun da hayattan ayrılmasıyla veya topluluğun tamamen başka bir dile geçmesiyle o dilin canlı bir iletişim aracı olarak tamamen ortadan kalkması durumudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Kuzey Amerika'da veya Sibirya'da yalnızca 3-5 yaşlı bireyin konuştuğu yerli dillerin, bu kişilerin vefat etmesiyle birlikte yazılı kayıtlara tam olarak geçirilmemiş gramer yapıları ve deyimleriyle birlikte tarihten silinmesi, dil ölümünün en somut ve trajik örneğidir.
Derin Analiz
Dil ölümü, psikolinguistik ve sosyolinguistik bağlamda yalnızca bir lisanın yitirilmesi değil; aynı zamanda o topluluğun bilişsel kategorizasyon biçimlerinin, hafızasının, kültürel evriminin ve dünyaya ilişkin kavramsal haritasının da silinmesi demektir. Genç nesillerin baskın ve sosyoekonomik olarak avantajlı başka bir dile yönelmesi (language shift), yaşlı kuşakla birlikte özgün dilin intergenerational (kuşaklararası) aktarım zincirini kırar. Bu süreç, toplumsal asimilasyon, göç baskıları, politik baskılar veya eğitim sistemlerinin dayatmaları neticesinde hız kazanabilir. Nörobilişsel düzeyde, iki dilli bireylerin baskın dili seçerken zayıf dili baskılaması (inhibition) mekanizmasının toplumsal ölçekte bir topluluğun tamamı tarafından ana dili terk etme yönünde işletilmesinin makro düzeydeki neticesidir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Dil kayması (language shift) ile sıklıkla karıştırılır; dil kayması bir topluluğun zamanla başka bir dili konuşmaya başlaması süreciyken, dil ölümü bu sürecin tamamlanması ve dilin hiçbir canlı konuşucusunun kalmaması neticesidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Zamansız An
Zamansız An
Timeless Moment
Bireyin doğrusal zaman algısının tamamen ortadan kalktığı; evrenle, bir nesneyle veya başka bir insanla bütünsel ve aşkın bir bağ kurduğu zirve deneyim anı.
İncele
Kültürel Uyarlanabilirlik
Kültürel Uyarlanabilirlik
Cultural Adaptability
Bireylerin veya grupların, göç ettikleri yeni bir toplumun değerlerine, geleneklerine ve sosyal dinamiklerine uyum sağlama ve alışma kapasitesi.
İncele
Varyansın Heterojenliği
Varyansın Heterojenliği
Heterogeneity Of Variance
Bir rastgele değişkenin varyansının, başka bir değişkenin farklı seviyelerinde veya değerlerinde değişiklik göstermesi durumudur.
İncele
Yerel Güçlendirme
Yerel Güçlendirme
Local Enhancement
Bir bireyin belirli bir nesneyle veya konumda sergilediği davranışın, diğer bireylerin dikkatini o bölgeye çekerek benzer bir davranışı edinmesini kolaylaştıran sosyal öğrenme biçimi.
İncele