Yerel Güçlendirme
Local Enhancement
Tanım
Bir bireyin belirli bir nesneyle veya konumda sergilediği davranışın, diğer bireylerin dikkatini o bölgeye çekerek benzer bir davranışı edinmesini kolaylaştıran sosyal öğrenme biçimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında bir kafese konulan kemirgenlerin, conspecific (türdeş) bir bireyin kafesin köşesindeki bir delikten dışarı çıktığını veya yiyeceğe ulaştığını gözlemlemesi, o kemirgenin doğrudan eylemi taklit etmesinden ziyade dikkatini o köşeye odaklamasını sağlar ve benzer bir kaçış veya beslenme davranışını çok daha kısa sürede keşfetmesine zemin hazırlar.
Derin Analiz
Karşılaştırmalı psikoloji ve etoloji bağlamında yerel güçlendirme, gözlemci ile model arasında karmaşık bir sosyal etkileşim gerektirmeyen, dikkat yönlendirmesine dayalı primitif bir sosyal öğrenme mekanizmasıdır. Burada asıl aktör, nesnenin ya da davranışın kendisi değil, çevresel bağlamdaki mekansalodaktır. Gözlemci bireyin dikkati modelin yaptığı eyleme değil, modelin bulunduğu spesifik lokasyona çekilir. Bu mekansal merak tetiklenmesi, gözlemcinin o bölgeyi keşfetme olasılığını ve dolayısıyla deneme-yanılma yoluyla aynı davranışı öğrenme şansını istatistiksel olarak katbekat arttırır. Sosyal bulaşma veya taklitten bu yönüyle ayrılır; çünkü gözlemlenen motor hareketlerin birebir kopyalanması hedeflenmez, sadece coğrafi bir katalizör işlevi görür.
Etimoloji
Latince 'locus' (yer, konum) kökünden türetilen 'local' ile İngilizce 'enhancement' (arttırma, iyileştirme, güçlendirme) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Sosyal kolaylaştırma (social facilitation) ve uyarıcı güçlendirmesi (stimulus enhancement) ile sıklıkla karıştırılır. Sosyal kolaylaştırmada bireyin varlığı sadece eylemin yapılma hızını veya motivasyonunu arttırırken; uyarıcı güçlendirmede dikkati çeken unsur spesifik bir nesnedir, yerel güçlendirmede ise kritik faktör doğrudan nesnenin bulunduğu coğrafi konumdur.