Dil Kayması
Language Shift
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Büyük bir metropole göç eden bir azınlık ailesinin ilk kuşağı ev içinde kendi etnik dilini konuşurken, kamusal alanda çoğunluk dilini kullanır. İkinci kuşak (çocuklar) okul ve sosyal çevre etkisiyle çoğunluk dilini baskın dil haline getirir. Üçüncü kuşakta ise etnik dil tamamen terk edilir ve aile sadece çoğunluk dilinde tekdilli (monolingual) hale gelir.
Derin Analiz
Dil kayması, psikolinguistik ve sosyolinguistik dinamiklerin kesişim kümesinde yer alan, bireysel ve toplumsal kimliğin yeniden yapılanması sürecidir. Çoğunlukla göç, sosyoekonomik baskınlık, eğitim sistemleri ve kültürel asimilasyon baskısı gibi dışsal faktörlerle tetiklenir. İki dilli (bilingual) ara kuşak üzerinden işleyen süreç, zamanla etnik dilin kullanım alanlarının (ev, sokak, kamusal alan) daralmasına ve nihayetinde kuşaklararası aktarımın kesintiye uğramasına neden olur. Bilişsel düzeyde, bireyin ana dilinden (L1) hâkim dile (L2) geçişi sırasında yaşanan içsel çatışmalar ve kimlik karmaşası, klinik psikoloji ve kültürel psikoloji çalışmalarının odak noktalarından biridir. Sürecin son aşaması, etnik dilin tamamen işlevsizleşmesi ve dil ölümü (language death) ile sonuçlanır.
Etimoloji
İngilizce 'language' (Orta İngilizce < Eski Fransızca *langage* < Latince *lingua* [dil/organ]) ve 'shift' (Orta İngilizce *schiften* < Eski İngilizce *sciftan* [değiştirmek, paylaştırmak]) kelimelerinin birleşiminden oluşan sosyolinguistik bir terim.
Karıştırmayın
Dil ölümü (language death) ile sıkça karıştırılır; dil ölümü bir dilin son konuşucusunun da hayatını kaybetmesiyle dilin tamamen ortadan kalkmasıdır, dil kayması ise topluluğun başka bir dile geçiş yapması sürecidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Dil Ölümü
Language Death
Bir dilin son ana dili konuşucusunun da hayattan ayrılmasıyla veya topluluğun tamamen başka bir dile geçmesiyle o dilin canlı bir iletişim aracı olarak tamamen ortadan kalkması durumudur.
İncele
İki Dillilik
Bilingualism
Bir bireyin ya da konuşma topluluğunun iki veya daha fazla dili düzenli olarak kullanma kapasitesi ve durumu.
İncele
Kültürel Asimilasyon
Cultural Assimilation
Bir azınlık grubun veya bireyin, baskın kültürün değerlerini, davranış kalıplarını ve dilini benimseyerek kendi özgün kültürel kimliğini zamanla büyük ölçüde yitirmesi süreci.
İncele