Dilin Ucunda Fenomeni
TOT Phenomenon
Tanım
Bildginden emin olunan bir kelimenin, adın veya terimin bellekten anlık olarak çağrılamaması ancak dilin ucundaymış gibi hissedilmesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikiyatri seminerinde konuşma yapan bir klinisyen, hastasının semptomlarını açıklarken 'agorafobi' terimini tam söyleyecekken kelime aniden zihninden uçar. Klinisyen terimin A harfiyle başladığını, dört heceli olduğunu ve açlıkla hiçbir ilgisi olmadığını çok iyi bilmektedir, hatta zihninde 'klaustrofobi' ile karıştığını fark eder ancak doğru kelimeyi o an seslendiremez. Konuşmadan beş dakika sonra, hiçbir çaba sarf etmediği halde kelime kendiliğinden zihnine düşer.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve psikolinguistik bağlamında Dilin Ucunda Fenomeni (TOT), iki aşamalı kelime üretimi modellerinin en net kanıtlarından biridir. Semantik (anlamsal) bilgiye erişildiğini ancak fonolojik (sesbilgisel) kodlamanın geçici olarak bloke olduğunu gösterir. Bireyler bu durumda genellikle hece sayısı, ilk harf veya kelimenin ritmik yapısı gibi üstbilişsel (metacognitive) ipuçlarına sahiptirler. Bu durum, uzun süreli bellekten geri çağırma (retrieval) süreçlerinin her zaman doğrusal olmadığını, anlamsal ve sözdizimsel ağların bağımsız olarak aktive olabildiğini ampirik olarak doğrular.
Etimoloji
İngilizce 'Tip-Of-The-Tongue' deyiminin kısaltması olan TOT, bilişsel psikoloji literatürüne kazandırılmış bir ifadedir. Kökeni, bireyin bildiği bir kelimeyi zihinsel sözlüğünden (lexicon) fonolojik olarak üretememesine rağmen o kelimenin bilincinde olduğuna dair duyduğu güçlü hisse dayanır.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Üstbiliş
Üstbiliş
Metacognition
Bireyin kendi bilişsel süreçlerinin farkında olması ve bu süreçleri aktif olarak izleyip kontrol edebilme kapasitesi.
İncele