Doğrudan Replika
Direct Replication
Tanım
Orijinal bir çalışmanın bulgularının güvenilirliğini test etmek amacıyla, benzer koşullar altında yeni verilerle veya aynı verilerle yeni çalışmalar yürüterek araştırmayı birebir tekrarlama süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Sosyal psikoloji alanında yürütülen klasik bir otorite deneyinin, aradan geçen on yıldan sonra, orijinal protokoldeki tüm uyarıcılar ve ölçüm araçları birebir korunarak farklı bir katılımcı havuzuyla yeniden gerçekleştirilmesi.
Derin Analiz
Bilimsel metodolojide replikasyon krizi ve metodolojik geçerliliğin sınanması bağlamında kritik bir işleve sahiptir. Doğrudan replika, orijinal çalışmanın prosedürlerini, örneklem kriterlerini ve istatistiksel analizlerini olabildiğince sadık bir şekilde kopyalayarak tip I ve tip II hataların kontrol edilmesini sağlar. Bilginin kümülatif doğasını korur ve yayın yanlılığının (publication bias) etkilerini nötralize etmede ampirik bir filtre görevi görür. Yalnızca sonuçların benzerliğini değil, aynı zamanda orijinal etkinin (effect size) evrensel geçerliliğini test eder.
Etimoloji
Latince 'directus' [doğrudan, düz] + 'replicare' [bükmek, katlamak, tekrar etmek]
Karıştırmayın
Sistematik replikasyon (systematic replication) ile karıştırılır; sistematik replikasyonda koşullar kasıtlı olarak değiştirilir veya farklı veri setleri kullanılırken, doğrudan replikada orijinal koşulların replike edilmesine odaklanılır.