Sadık Katılımcı
Faithful Participant
Tanım
Araştırmacının açık veya örtük taleplerine tam olarak uyum sağlayan ve deneysel sürece sadakatle iş birliği yapan denek.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir bilişsel psikoloji deneyinde, katılımcı araştırmacının göz temasından ve ses tonundan hafıza testinde başarısız olmasını beklediğini hisseder. Normalde daha düşük bir skor elde edecek olmasına rağmen, araştırmacıyı hayal kırıklığına uğratmamak için aşırı bir çaba göstererek verileri yapay biçimde yukarı çeker; bu durum sadık katılımcı etkisinin somut bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Deneysel psikoloji ve metodolojide, sadık katılımcı fenomeni, bireylerin laboratuvar ortamındaki hiyerarşik dinamikleri içselleştirerek araştırmayı manipüle etmeme veya hipotezi bozmama eğilimini ifade eder. Bu denek profili, talep özellikleri (demand characteristics) literatürünün merkezindedir. Katılımcı, araştırmacının ne bulmayı amaçladığını sezmeye çalışır ve verilerin geçerliliğini bilerek ya da bilmeyerek kendi doğal dışı uyumuyla tehlikeye atabilir. Özellikle sosyal psikoloji deneylerinde, 'iyi katılımcı' rolünü üstlenen bu bireyler, iç geçerliliği (internal validity) düşüren sistematik hatalara (artifact) sebep olurlar.
Etimoloji
Latince 'fidelis' (sadık, güvenilir) sıfatından gelen 'faithful' ile Orta İngilizce kökenli 'particeps' (paylaşan, katılan) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Uyum sağlayan katılımcı (compliant participant) ile sıklıkla karıştırılır; ancak uyum sağlayan birey otoriteye itaat ederken, sadık katılımcı tamamen araştırmacının bilimsel başarısına katkıda bulunma motivasyonuyla hareket eder.