Doğrulanabilir Önerme
Confirmable Proposition
Tanım
Deneysel prosedürlerle doğrulanabilen veya yanlışlanabilen, mantıksal pozitivizm çerçevesinde anlamlı kabul edilen ifade veya sonu.
Örnek Vaka / Uygulama
'Kafein alımı kısa süreli bellekteki reaksiyon süresini hızlandırır' önermesi, kontrollü deneylerle test edilip verilerle desteklenebildiği veya çürütülebildiği için doğrulanabilir bir önermedir.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler, epistemoloji ve metodoloji kesişiminde yer alan doğrulanabilir önerme, bilimsel bilginin ampirik temellerini belirler. Mantıksal pozitivist gelenekte, mantık ve matematik tautolojileri haricinde, yalnızca duyusal deneyimle test edilip doğrulanabilen veya yanlışlanabilen önermeler epistemolojik olarak anlamlı kabul edilir. İstatistiksel hipotez testlerinde sıfır hipotezinin (H0) test edilebilirliği de bu kavramın ampirik izdüşümüdür; çünkü test edilemeyen veya yanlışlanamayan hiçbir iddia bilimsel metodolojinin sınırları içine dahil edilemez.
Etimoloji
Latince 'confirmare' (sağlamlaştırmak, kanıtlamak: con- [pekiştirici] + firmus [sağlam]) ve Latince 'propositio' (öne sürme, teklif) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
'Analitik önerme' ile karıştırılır; analitik önermeler deneyden bağımsız olarak kendi içinde doğrudur (örneğin, 'Tüm bekarlar evlenmemiştir'), oysa doğrulanabilir önermeler ampirik kanıt gerektirir.