Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Mantıksal Pozitivizm

Logical Positivism

Tanım

Tüm anlamlı önermelerin mantıksal veya matematiksel doğrulamaya ya da ampirik gözleme dayanması gerektiğini savunan 20. yüzyıl felsefi ve bilimsel yaklaşımıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik araştırmada bir terapistin 'danışanın bilinçdışı enerjisi bloke olmuştur' iddiası mantıksal pozitivist perspektife göre doğrulanamaz ve anlamsızdır; ancak 'danışan haftada üç kez anksiyete atakları geçirmektedir' ifadesi ampirik olarak ölçülebilir ve bilimsel düzeyde kabul görebilir.

Derin Analiz

Viyana Çevresi öncülüğünde gelişen bu akım, doğrulanabilirlik ilkesini bilgi üretminin temeline koyar. Metafizik, teolojik ve spekülatif iddiaları ampirik olarak test edilemedikleri gerekçesiyle anlamsız kategorisine dâhil eder. Psikoloji disiplininin kökeninde, özellikle davranışçılık ekolünün zihinsel süreçleri dışarıda bırakıp yalnızca gözlenebilir davranışa odaklanmasında bu epistemolojik duruşun derin izleri bulunur. Bilimsel bilginin tümevarımsal mantık ve doğrudan gözlemle kümülatif olarak ilerlediğini varsayar.

Etimoloji

Latince 'logica' [akıl/mantık] ve 'positivus' [gerçek/konulmuş, olgusal] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; bilgi teorisinde olgusal verinin mantıksal analizi esasına dayanır.

Karıştırmayın

Postpozitivizm ile karıştırılır; postpozitivizm mutlak doğrulanabilirliği reddederek bilimin yanlışlanabilirlik ve sosyal inşa süreçleriyle işlediğini savunurken, mantıksal pozitivizm katı ampirik doğrulamayı savunur.