Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Doğrusal Sistem

Linear System

Tanım

Karmaşık bir girdiye verilen yanıtın, girdinin ayrı bileşenlerine verilen yanıtların toplamına eşit olduğu ve girdi belirli bir faktörle arttığında çıktının da aynı faktörle arttığı matematiksel model.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir işitsel laboratuvarda, katılımcıya verilen 40 dB ve 50 dB'lik iki ayrı ses şiddetinin, algısal tepki üzerinde tam olarak bu iki değerin toplamı kadar bir etki yaratması ve ses şiddeti iki katına çıkarıldığında sinirsel aktivite yanıtının da tam iki katına çıkması doğrusal sistem davranışını gösterir.

Derin Analiz

Sistemler teorisi ve bilişsel modellemede doğrusal sistemler, üst üste binme (superposition) ve homojenlik ilkelerine dayanan matematiksel yapılardır. Bu sistemlerde çıktılar, girdilerin doğrusal bir kombinasyonu olarak ifade edilir. Bilişsel psikoloji ve nörobilimde, uyarıcı-tepki ilişkilerinin modellenmesinde temel bir varsayım olarak ele alınır; ancak insan beyninin ve sinir sisteminin karmaşık doğası genellikle doğrusal olmayan (non-linear) dinamikler sergiler. Doğrusal modeller, matematiksel manipülasyon kolaylığı ve analitik çözülebilirlik sağlaması nedeniyle karmaşık sistemlerin ilk yaklaşımında sıklıkla tercih edilir.

Etimoloji

Latince 'linearis' (çizgiye ait, çizgisel) sözcüğünden türetilmiş olup, matematiksel ve fiziksel sistemlerde orantısallık ve üst üste binme ilkelerini tanımlamak için kullanılır.

Karıştırmayın

Doğrusal olmayan sistem (non-linear system); çıktının girdiyle orantılı olarak değişmediği ve üst üste binme ilkesinin geçerli olmadığı karmaşık sistemler.