Döngüsel Akıl Yürütme

Circular Reasoning

Tanım

Sonucun, kanıtlanması gereken öncülün zaten kendisi olduğu ve argümanın kendi kuyruğunu ısırdığı gayriresmi bir mantık safsatasıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

'Bu kitap neden tamamen gerçeği söylüyor? Çünkü kapağında yazdığına göre içinde asla yalan bulunmuyormuş.' Bu ifadede kitabın güvenilirliği yine kitabın kendi iddiasına dayandırılmakta, dışsal ve bağımsız bir kanıt sunulmamaktadır.

Derin Analiz

Bilişsel bilimler ve mantık teorisi açısından döngüsel akıl yürütme (circulus in demonstrando), zihnin bilişsel kestirme yollara (heuristics) başvururken düştüğü yapısal bir doğrulama hatasıdır. Birey, doğruluğu tartışmalı olan bir argümanı yine aynı argümanın dayanağı haline getirerek Epistemik bir kısır döngü yaratır. Bu durum, öncül ile sonucun kelime dağarcığında ufak eşanlamlı değişikliklerle maskelenmesi nedeniyle genellikle ilk bakışta fark edilmez. Nörobilişsel düzeyde, insan beyninin doğrulamacı önyargı (confirmation bias) mekanizmasıyla yakından ilişkilidir; beyin, halihazırda kabul ettiği inançları tutarlı kılmak için mantıksal döngüleri geçerli bir kanıt gibi işleme eğilimi gösterir.

Etimoloji

Latince 'circulus' (daire, çember) kelimesinden türetilen ve argümantasyon teorisinde kanıtlanmaya çalışılan önermenin gizlice öncül olarak kabul edilmesini ifade eden mantıksal bir kökene dayanır.

Karıştırmayın

Totoloji (tautology) ile sıklıkla karıştırılır; totoloji mantıksal olarak her koşulda doğru olan anlamsal tekrarlardır (örn: 'Bekarlar evli değildir'), oysa döngüsel akıl yürütme bir kanıtlandırma iddiası taşıyan ancak temelsiz bir argümantasyon hatasıdır.

Keşfetmeye Devam Edin

Özet Cümle

Kernel Sentence

Üretken dilbilgisinin erken dönemlerinde, olumsuzlama ve soru yapma gibi dönüşümsel işlemlerin uygulanarak türev cümleler elde edildiği temel, çekirdek cümle yapısı.

İncele

Hücresel Otomata

Cellular Automata

Yapay yaşam çalışmalarında kullanılan, ızgara tabanlı hücrelerin yerel kurallara göre durum değiştirdiği hesaplamalı bilgisayar programlarıdır.

İncele

Derin İşlemleme

Deep Processing

Bir uyarıcının sadece duyusal ve fiziksel niteliklerine değil, anlamsal ve bağlamsal katmanlarına odaklanılarak bilişsel olarak çözümlenmesi süreci.

İncele

Psikolojik Evrensel

Cocktail-party Universal / Psychological Universal

🔹 1. (cocktail-party universal): Farklı kültürlerde, coğrafyalarda ve demografik gruplarda istisnasız tüm insanlarda gözlemlenen temel psikolojik özellik veya süreç. 🔹 2. (psychological universal): Farklı kültürlerde ortak olarak görülen ve tanınan, ancak kültürel bağlama göre biçim değiştirebilen psikolojik özellikler.

İncele

Ana Sayfaya Dön Rastgele Keşfet

Döngüsel Akıl Yürütme

Circular Reasoning

Tanım

Sonucun, kanıtlanması gereken öncülün zaten kendisi olduğu ve argümanın kendi kuyruğunu ısırdığı gayriresmi bir mantık safsatasıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

'Bu kitap neden tamamen gerçeği söylüyor? Çünkü kapağında yazdığına göre içinde asla yalan bulunmuyormuş.' Bu ifadede kitabın güvenilirliği yine kitabın kendi iddiasına dayandırılmakta, dışsal ve bağımsız bir kanıt sunulmamaktadır.

Derin Analiz

Etimoloji

Karıştırmayın

Keşfetmeye Devam Edin

Özet Cümle

Kernel Sentence

Üretken dilbilgisinin erken dönemlerinde, olumsuzlama ve soru yapma gibi dönüşümsel işlemlerin uygulanarak türev cümleler elde edildiği temel, çekirdek cümle yapısı.

İncele

Hücresel Otomata

Cellular Automata

Yapay yaşam çalışmalarında kullanılan, ızgara tabanlı hücrelerin yerel kurallara göre durum değiştirdiği hesaplamalı bilgisayar programlarıdır.

İncele

Derin İşlemleme

Deep Processing

Bir uyarıcının sadece duyusal ve fiziksel niteliklerine değil, anlamsal ve bağlamsal katmanlarına odaklanılarak bilişsel olarak çözümlenmesi süreci.

İncele

Psikolojik Evrensel

Cocktail-party Universal / Psychological Universal

İncele

Ana Sayfaya Dön Rastgele Keşfet