Düşmanca-bağlı Evlilik
Hostile–engaged Marriage
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir seans sırasında çift, akşam yemeği planı gibi basit bir konuda dahi birbirlerinin geçmişteki hatalarını ironik ve iğneleyici bir dille yüzlerine vurur. Otuz dakika boyunca tartışmayı sürdürürler (etkileşimden kopmazlar), ancak bu süreçte ne bir gülümseme ne de birbirlerinin argümanlarını valide eden bir mimik görülür; seans sonunda her iki taraf da fiziksel olarak yorulmuş ve duygusal olarak yabancılaşmış hisseder.
Derin Analiz
John Gottman'ın evlilik istikrarı ve çatışma dinamikleri üzerine yaptığı longitudinal çalışmalar, çiftlerin çatışma yönetim biçimlerinin evliliğin kaderini belirlediğini gösterir. Düşmanca-bağlı evlilik tipolojisinde eşler, sürekli bir savunma, eleştiri ve hor görme döngüsü içindedirler. Çatışmalardan kaçınmazlar (bağlıdırlar, konunun üzerine giderler), fakat bunu yaparken aralarındaki olumlu duygusal oran (pozitif etkileşimin negatif etkileşime oranı) kritik eşiğin altındadır. Volatile (çalkantılı) evliliklerde de yoğun tartışmalar görülür; ancak bu tartışmalar tutku, mizah ve derin bir şefkat bağıyla dengelenir. Düşmanca-bağlı evlilikte ise bu koruyucu tampon mekanizmaların eksikliği, kronik bir duygusal tükenmişliğe ve yüksek boşanma olasılığına zemin hazırlar.
Etimoloji
İngilizce 'hostile' (Latince *hostis*: düşman, yabancı kökenli) ve 'engaged' (Eski Fransızca *engagier*: bağlanmak, taahhüt altına girmek) kelimelerinin birleşiminden oluşan, Gottman'ın çifter arası etkileşim modellerinde isimlendirilmiş ampirik bir kavramdır.
Karıştırmayın
Çalkantılı evlilik (volatile marriage) ile karıştırılır; çalkantılı evlilikte de yoğun kavgalar vardır ancak yüksek düzeyde mizah, tutku ve olumlu bağ eşlik eder. Düşmanca-uzak (hostile-detached) evlilikten farkı ise tarafların çatışmadan kaçınmayıp aksine sürekli bir mücadele halinde etkileşimde kalmaya devam etmesidir.