Ekolojik Psikoloji
Ecological Psychology
Tanım
Bireylerin kişilik özelliklerinden bağımsız olarak, fiziksel ve sosyal çevre ayarlarının (behavior settings) insan davranışı üzerindeki belirleyici gücünü inceleyen alt disiplindir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir hastane bekleme salonuna giren farklı kişilik özelliklerine sahip on yabancının, salonun fiziksel yerleşimi (koltukların düzeni) ve sosyal kuralları (sessizlik beklentisi) nedeniyle hemen hemen aynı anda sessizce oturup telefonlarıyla ilgilenmesi veya etrafa göz gezdirmesi ekolojik psikolojinin saha yansımasıdır.
Derin Analiz
Ekolojik psikoloji, geleneksel laboratuvar temelli psikolojinin aksine, davranışı doğal bağlamı içinde ele alır. Roger Barker ve Herbert Wright tarafından öncülüğü yapılan bu yaklaşım, 'davranış ortamı' (behavior setting) kavramını merkeze koyar. Bu teoride, belirli bir mekandaki fiziksel yapılar ve sosyal roller, oradaki bireylerin kim olduklarından (yaş, cinsiyet, kişilik) bağımsız olarak davranışlarını büyük ölçüde şekillendirir ve standartlaştırır. Örneğin bir kütüphanede ya da mahkeme salonunda sergilenen davranış kalıpları, kişisel eğilimlerden ziyade o ortamın ekolojik dayatmaları tarafından sınırlandırılır ve yönetilir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Çevresel psikoloji (environmental psychology) ile sıklıkla karıştırılır; ancak çevresel psikoloji bireyin çevre üzerindeki etkisini ve çevreden duyduğu algısal memnuniyeti incelerken, ekolojik psikoloji doğrudan mekanın ve rollerin davranışı kurala bağlayan yapısal dinamiklerine odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Evrensel
Evrensel
Universal
Tüm insanlarda, kültürlerde veya bağlamlarda istisnasız olarak ortak bulunan bilişsel, davranışsal ya da dilsel örüntü.
İncele
Erkek Kurtuluş Hareketi
Erkek Kurtuluş Hareketi
Men’s Liberation Movement
Erkekleri ve erkekliği odak noktası alan, feminist eleştirileri benimsemekten geleneksel maskülenliği yeniden keşfetmeye ve antifeminist argümanlar üretmeye kadar uzanan çeşitli sosyal hareketler ve pozisyonlar bütünü.
İncele
Sınıf Bilinci
Sınıf Bilinci
Class Consciousness
Bireyin, sömürüldüğü veya mağdur edildiği varsayılan belirli bir ekonomik ya da sosyal gruba aidiyetinin ve bu grubun ortak çıkarlarının farkında olması durumu.
İncele
Sıkı Kültür
Sıkı Kültür
Tight Culture
Üyelerinin yüksek düzeyde homojenliğe sahip olduğu, kolektif normlara katı bir bağlılık sergilediği ve sapmalara karşı düşük tolerans gösterdiği sosyal yapı.
İncele