Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Emsalsel Anlam

Extensional Meaning

Tanım

Bir kelime veya ifadenin, işaret ettiği somut nesne veya örneklerin listelenmesi suretiyle belirlenen kapsamlı anlamı.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir araştırmacının 'negatif duygu durumları' kavramını ölçerken, teorik bir tanım yapmak yerine doğrudan 'öfke, korku, üzüntü ve iğrenme' durumlarının listesini baz alarak ölçek geliştirmesi emsalsel anlam kullanımına örnektir.

Derin Analiz

Bilişsel bilimler, semantik ve mantık bağlamında emsalsel anlam, soyut bir kavramın dış dünyada karşılık geldiği tekil örneklerin toplamıdır. Bu yaklaşım, kavramların zihinsel veya içsel özelliklerinden ziyade (yoğunsal anlam), ampirik olarak hangi somut ögeleri kapsadığını merkeze alır. Örneğin 'gezegen' kelimesinin emsalsel anlamı Merkür, Venüs, Dünya, Mars vb. gök cisimlerinin tek tek listelenmesidir. İstatistiksel ve analitik sorgulamalarda, kategorizasyonun sınırlarınınetleştirmek ve belirsizliği azaltmak için deneklerin veya olguların sınıflandırılmasında kritik bir metodolojik temel oluşturur.

Etimoloji

Latince 'extensio' (uzatma, yayma, dışa doğru genişleme) kelimesinden türetilmiş olup, bir kavramın kapsadığı nesnelerin veya durumların uzantısını (dış dünyadaki karşılıklarını) ifade eder.

Karıştırmayın

Intensional meaning (Yoğunsal anlam) ile sıklıkla karıştırılır. Yoğunsal anlam bir kavramın niteliklerini ve tanımlayıcı özelliklerini (örneğin bekârlık = evli olmama durumu) ele alırken, emsalsel anlam o niteliğe sahip somut örneklerin kümesini (tüm bekâr bireylerin listesi) ifade eder.