Epijenetik Teori
Epigenetic Theory
Tanım
Zihin ve bilincin, canlı organizmaların biyolojik karmaşıklıkta belirli bir eşiği aşmasıyla kademeli olarak ortaya çıktığını savunan kavram.
Örnek Vaka / Uygulama
Tek hücreli organizmaların çevresel uyarıcılara verdiği basit kimyasal tepkilerin, milyonlarca yıllık evrimsel süreçte sinir ağlarının karmaşıklaşmasıyla birlikte öz-farkındalık ve soyut düşünce düzeyine evrilmesi.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve evrimsel nörobiyoloji bağlamında bu teori, mental fenomenlerin indirgenemez bir karmaşıklığın ürünü olarak belirdiğini öne sürer. Klasik indirgemeci materyalizmden farklı olarak, sistemlerin etkileşimleri sonucunda alt bileşenlerde var olmayan yepyeni niteliklerin ('emergence') zuhur ettiğini vurgular. Bilincin aniden değil, filogenetik ve ontogenetik gelişim süreçlerinin ortak bir türevi olarak katman katman inşa edildiğini inceler.
Etimoloji
Grekçe 'epi-' (üzerinde, ötesinde) ve 'genesis' (oluşum, doğuş, başlangıç) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Genetik determinizm ile karıştırılır; determinizm özellikleri doğrudan DNA koduna bağlarken, epijenetik teori sistemik karmaşıklığı ve çevresel etkileşimleri merkeze alır.