ESP Serbest Yanıt Testi
ESP Free-response Test
Tanım
Parapsikoloji deneylerinde, katılımcının tahminlerinin önceden belirlenmiş bir hedef kümesiyle sınırlanmayıp daha sonra tercihli eşleştirme yöntemiyle değerlendirildiği bir teknik.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir parapsikoloji laboratuvarında katılımcıdan, başka bir odadaki rastgele seçilmiş bir görsel uyarıcıya (örneğin doğa manzarası) dair zihnine gelen imajları kağıda çizmesi istenir. Oturum sonunda elde edilen çizimler, bağımsız jüri üyeleri tarafından dört farklı hedef görselle körleme yöntemiyle karşılaştırılarak en yüksek benzerlik derecesine sahip eşleşme belirlenir.
Derin Analiz
Duyu dışı algı (ESP) araştırmalarında, geleneksel zorunlu seçim (forced-choice) paradigmalarının yarattığı istatistiksel ve metodolojik sınırlamaları aşmak için geliştirilmiş deneysel bir prosedürdür. Katılımcılara dar bir seçenek havuzu sunmak yerine, zihinsel izlenimlerini serbestçe ifade etmeleri (çizim, betimleme veya sözel döküm yoluyla) istenir. Deney sonrasında bu serbest yanıtlar, kör hakemler veya istatistiksel eşleştirme algoritmaları kullanılarak olası hedeflerle karşılaştırılır. Bilişsel bilimler ve istatistiksel psikoloji perspektifinden bakıldığında, bu yöntem katılımcının örtük bilişsel eğilimlerini ve yanlılıklarını minimize etmeyi amaçlasa da, veri analîzindeki subjektif eşleştirme süreçleri nedeniyle metodolojik geçerlilik tartışmalarının odağında yer alır.
Etimoloji
İngilizce 'extrasensory perception' (duyu dışı algı) kısaltması olan 'ESP' ile 'serbest' ve 'yanıt/tepki' anlamına gelen 'free-response' kelimelerinin birleşiminden oluşan metodolojik bir ifadedir.
Karıştırmayın
Zorunlu seçim testi (forced-choice test) ile karıştırılır; zorunlu seçimde katılımcı önceden belirlenmiş sınırlı sayıda alternatif arasından seçim yaparken, serbest yanıt testinde yanıt kısıtlaması yoktur.