Eter
Ether
Tanım
19. yüzyılın ortalarında genel anestezik olarak tıbba kazandırılan, ilerleyici fizyolojik ve psikolojik tepki evrelerine yol açan uçucu bir kimyasal maddedir.
Örnek Vaka / Uygulama
19. yüzyıl cerrahi operasyonlarında, hastaya cerrahi anestezi indüksiyonu sağlamak amacıyla bu uçucu sıvı maske yoluyla verilmiş; kas gevşemesi ve refleks kayıpları gözlemlenerek operasyon gerçekleştirilmiştir.
Derin Analiz
Farmakolojik tarihi boyunca eter, merkezi sinir sistemini depresyon üreterek inhibe eden ve belirli ardışık evreler izleyen bir ajan olarak incelenmiştir. İlk evrede boğulma hissi ve duyusal sapmalar görülürken, derinleşen anestezik etkide medulla oblongata merkezlerinin paralizisine kadar varabilen toksik riskler barındırır. Günümüz modern klinik uygulamalarında, güvenlik profili yüksek ajanların geliştirilmesiyle tamamen terk edilmiş, ancak anesteziyoloji tarihi ve farmakodinami literatüründe temel bir kilometre taşı olarak kalmıştır.
Etimoloji
Antik Yunanca 'aithēr' (parlak gökyüzü, üst hava, esir maddesi) kelimesinden türetilmiş olup, 19. yüzyılda uçucu organik çözücüler ve anestezik ajanlar için kimya ve tıp literatürüne uyarlanmıştır.
Karıştırmayın
Organik kimyadaki 'eter' (R-O-R' formüllü kimyasal sınıf) ile klinik anesteziyolojideki tarihi kullanımı sıklıkla karıştırılır; ilki genel bir moleküler sınıfı, ikincisi ise spesifik bir farmakolojik ajanı ifade eder.