Evrensel Tasarım
Universal Design
Tanım
Bir ürünün, yapının veya çevrenin, her yaştan ve her türlü fiziksel ya da bilişsel yetenekten insanın en üst düzeyde ve konforla kullanabileceği şekilde tasarlanması.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek bir binaya sadece tekerlekli sandalye rampası eklemek erişilebilirlik (barrier-free) örneğidir; ancak ana girişin kademesiz, otomatik sürgülü kapılara sahip olması, zemin dokusunun görme engelliler için kılavuz çizgiler barındırması ve asellatör düğmelerinin hem Braille alfabesiyle hem de yüksek kontrastlı büyük rakamlarla tasarlanması evrensel tasarıma örnektir.
Derin Analiz
Ergonomi, mimari ve insan-bilgisayar etkileşimi alanlarının kesişim kümesinde yer alan evrensel tasarım, sadece engellilik odaklı 'erişilebilirlik' kavramından ayrılır. Bilişsel yükü azaltan, duyusal farklılıkları kapsayan ve yaşlanma süreciyle birlikte değişen fizyolojik kapasitelere uyum sağlayan bütüncül bir metodolojidir. Sadece fiziksel engelleri ortadan kaldırmakla kalmaz; motor beceriler, işitsel ve görsel kapasiteler ile nörodiverjan bireylerin algısal özellikleri gibi geniş bir spektrumu erken tasarım aşamasında hesaba katar.
Etimoloji
Latince 'universus' [bütün, tüm evren] ve Latince 'designare' [işaretlemek, tasarlamak, planlamak] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; tüm insanlığı kapsayan planlama felsefesini ifade eder.
Karıştırmayın
Erişilebilirlik (barrier-free design) kavramıyla sıkça karıştırılır. Erişilebilirlik genellikle mevcut bir kusuru veya engeli telafi etmek için sonradan yapılan düzenlemeleri kapsarken, evrensel tasarım süreci en baştan itibaren popülasyondaki tüm varyasyonları standart olarak hedefler.
Keşfetmeye Devam Edin
Ergonomi
Ergonomi
Ergonomics
İnsan yeteneklerinin ve sınırlarının fizyoloji, biyomekanik ve antropometri ışığında incelenerek sistemlerin, ekipmanların ve çalışma süreçlerinin güvenli ve verimli performans için tasarlanmasını sağlayan bilim dalıdır.
İncele