Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Eylem Yönelimi

Action Orientation

Tanım

İkilemler veya çatışmalar karşısında zihinsel ve davranışsal değişimi hızla gerçekleştirmek amacıyla hızlı, kararlı ve net eyleme geçme eğilimidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Kritik bir projede son teslim tarihinin yaklaşmasıyla birlikte ciddi bir zaman baskısı yaşayan bir yazılımcının, olası hata senaryoları üzerinde kaygılanarak felç olmak yerine, derhal bir eylem planı hazırlayıp kodlama sürecini optimize etmesi ve hızlı kararlar alarak süreci yönetmesi eylem yöneliminin somut bir göstergesidir.

Derin Analiz

Bilişsel kontrol mekanizmaları ve öz-dügümlenme (self-regulation) çerçevesinde değerlendirilen eylem yönelimi, Julius Kuhl'un kişilik ve motivasyon sistemleri teorisinde merkezi bir yapıtaşını oluşturur. Bireyin stresörler veya bilişsel olarak zorlayıcı durumlar altında niyetlerini eyleme dönüştürme kapasitesini ifade eder. Nörobiyolojik düzeyde, bu eğilimin prefrontal korteksteki yürütücü işlevlerin verimli çalışması ve niyetlerin motor planlamaya dönüşüm süreciyle yakından ilişkili olduğu öngörülmektedir. Durum yönelimli (state-oriented) bireyler geçmişteki başarısızlıklar veya mevcut engeller üzerine odaklanıp kararsızlık yaşarken, eylem yönelimli bireyler dikkatsel kaynaklarını doğrudan amaca yönelik stratejilere ve problem çözmeye tahsis ederler.

Etimoloji

Latince 'actio' [hareket, eylem] ve 'orientare' [doğuya yönelmek, yönlendirmek] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Durum yönelimi (state orientation) ile sıklıkla karıştırılır; durum yönelimli bireyler dikkatlerini kendi içsel durumlarına, geçmiş hatalara veya gelecekteki tehditlere odaklarken, eylem yönelimli bireyler doğrudan dışsal hedeflere ve görev gerekliliklerine odaklanır.