Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Fanteziye Kaçış

Flight İnto Fantasy

Tanım

Bireyin, yıkıcı dürtü veya rahatsız edici düşünceleri eyleme dökerek kendine ya da başkalarına zarar vermesini önlemek amacıyla gündüz düşlerine ve hayal dünyasına sığınmasını içeren ilkel bir savunma mekanizmasıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Şiddet eğilimleri ve öfke patlamalarıyla ilgili yoğun intrusive (müddahaleci) düşünceler yaşayan bir danışanın, birisi kendisini sinirlendirdiğinde fiziksel şiddet uygulamak yerine, zihninde o kişiyi alt ettiği ve cezalandırdığı ayrıntılı bir hayal kurarak sakinleşmesi ve dürtüsünü kontrol altına alması.

Derin Analiz

Psikodinamik teoride ve ego psikolojisinde fanteziye kaçış, dürtü kontrolünün tehlikeye girdiği anlarda benliği korumak için devreye giren bir kaçınma stratejisidir. Birey, bilinçdışından gelen kabul edilemez saldırgan veya cinsel dürtülerin yarattığı anksiyeteyi, içsel bir tiyatro sahnesinde veya kontrol edilebilir hayallerde bu dürtüleri 'güvenli bir şekilde' yaşayarak etkisiz hale getirmeye çalışır. Bu süreç, gerçeklikle bağın tamamen koparılmasından ziyade, dürtü deşarjının dış dünya yerine zihinsel alana yönlendirilmesiyle oto-kontrolün sürdürülmesini sağlar. Ancak kronikleştiğinde adaptif işlevselliği bozar ve gerçeklik test etme kapasitesini zayıflatır.

Etimoloji

İngilizce 'flight' (kaçış, uçuş) ve Latince 'phantasia' (hayal gücü, görüntü, Yunanca phantasein [görünür kılmak]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Gerçekten kaçış (flight from reality) ile sıklıkla karıştırılır; gerçekçi olmayan bir dünyada kaybolmayı ifade eden 'flight from reality'den farklı olarak, 'flight into fantasy' spesifik bir dürtüyü eyleme dökmemek için bilinçli ya da yarı-bilinçli olarak içsel fanteziye sığınma işlevini görür.