Fonksiyonel Psikoz
Functional Psychosis
Tanım
Belirgin bir nörolojik veya somatik patoloji saptanamayan, organik kökenli olmayan ciddi psikotik bozuklukları tanımlamak için kullanılan eskimiş bir klinik terimdir.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirmede hastanın işitsel kuvarslar ve sanrılar bildirmesine rağmen, yapılan nörogörüntüleme ve laboratuvar testlerinde herhangi bir yapısal beyin lezyonu, tümör veya toksik etki saptanamaması durumunda, geçmişte bu tablo 'fonksiyonel psikoz' olarak kategorize edilirdi.
Derin Analiz
Tarihsel olarak psikiyatri ve klinik psikolojide, belirtilerin arkasında saptanabilir bir beyin hasarı veya metabolik bozukluk bulunmayan durumları (örneğin şizofreni veya bipolar bozukluğun psikotik evreleri) 'organik' olmayan anlamında nitelemek için kullanılmıştır. Günümüz nosolojisinde (DSM-5 ve ICD-11), beynin işlevsel ve yapısal alt sistemlerinin karmaşık etkileşimi göz önüne alındığında, 'fonksiyonel' ve 'organik' ikiliği büyük ölçüde terk edilmiştir. Bunun yerine nörobiyolojik, genetik ve çevresel etmenlerin çok boyutlu etkileşimi esas alınır.
Etimoloji
Latince 'functio' [yerine getirme, icra] ve Yunanca 'psyche' [ruh, zihin] + '-osis' [durum, anormal süreç, patoloji] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Organik psikoz ile karıştırılır; organik psikozda bilinen bir nörolojik veya bedensel etken (travma, madde kullanımı, enfeksiyon) varken, fonksiyonel psikozda bu tür somatik bir neden gösterilemez.