Fraksiyonlama
Fractionation
Tanım
Bir gözlemcinin, standart bir uyarıcının tam olarak yarısı şiddetinde olacak şekilde değişken bir uyarıcıyı ayarlamasını içeren psikofiziksel derecelendirme prosedürü.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikofizik laboratuvarında deneye katılan bir bireye 80 desibellik standart bir ses verilir ve kulaklık üzerinden bu sesin algısal olarak tam yarısı yüksekliğinde hissettiği bir ses seviyesini ayarlaması istenir. Denek ses seviyesini 40 desibele değil, algısal ölçeğin logaritmik doğası gereği farklı bir fiziksel değere ayarlayabilir; bu veriler duyusal oran tahminleme modellerinin doğrulanmasında kullanılır.
Derin Analiz
Psikofizik ve duyusal algı çalışmalarında, insan zihninin fiziksel uyarıcı değişimlerini doğrusal değil logaritmik veya üslü olarak algıladığını (Fechner ve Stevens yasaları) test etmek için kullanılan temel bir metodolojidir. Gözlemciye verilen referans uyarıcının (örneğin 100 birimlik bir ses veya ağırlık) yarısı şiddetinde (50 birim) bir algı üretmesi istenir. Bu yöntem, duyusal ölçeklemenin doğrusallığını sınamak ve insan sinir sisteminin uyaran amplitüdünü nasıl kodladığını matematiksel olarak modellemek amacıyla deneysel psikolojide kritik bir araçtır.
Etimoloji
Latince 'fractio' (kırma, parçalara ayırma) kökünden türetilmiştir; modern psikofizikte uyarıcı yoğunluklarının oransal olarak bölünmesi anlamını kazanmıştır.
Karıştırmayın
Magnitude estimation (Büyüklük kestirimi) ile karıştırılabilir; büyüklük kestiriminde denek uyarıcılara sayısal değerler atarken, fraksiyonlamada doğrudan belirli bir oransal bölünme (örneğin yarı yarıya) hedeflenir.