Büyüklük Kestirimi
Magnitude Estimation
Tanım
Katılımcıların fiziksel uyarıcıların şiddetini öznel olarak değerlendirip belirli sayısal değerler atadığı psikofiziksel bir ölçüm yöntemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir işitsel laboratuvarda araştırmacı, katılımcılara farklı desibel seviyelerinde saf tonlar dinletir. İlk ton için referans olarak '50' değerini belirler. Katılımcıdan, ardından verilen her bir tonun ses yüksekliğini bu referansa oranla sayısal olarak derecelendirmesi istenir; örneğin ikinci ton ilkinin iki katı gürültülü hissedildiğinde '100', yarı yarıya zayıf hissedildiğinde ise '25' olarak kodlanır.
Derin Analiz
Büyüklük kestirimi, uyarıcı yoğunluğu ile algılanan büyüklük arasındaki matematiksel ilişkiyi modellemek amacıyla psychophysics alanında sıklıkla kullanılan temel bir paradigma. S. S. Stevens tarafından geliştirilen bu yöntem, geleneksel eşik ölçüm tekniklerinin ötesine geçerek bireylerin oran yargılarını doğrudan sayısal bir düzleme aktarmalarını sağlar. Elde edilen veriler genellikle Stevens'ın güç yasasını (power law) doğrular; yani algılanan büyüklük, uyarıcı fiziksel yoğunluğunun bir üssü olarak doğrusal olmayan bir eğri çizer. İstatistiki olarak logaritmik transformasyonlar gerektiren bu süreç, insan algısının lineer değil, katlanarak artan veya azalan bir yapıda çalıştığını ampirik olarak kanıtlar.
Etimoloji
Latince 'magnitudo' (büyüklük, azamet) ve 'aestimare' (değer biçmek, tartmak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Mutlak eşik (absolute threshold) ve fark eşiği (difference threshold) ile karıştırılır; ancak bu kavramlar uyarının varlığını veya minimum değişimini saptamaya odaklanırken, büyüklük kestirimi doğrudan mevcut uyarının öznel yoğunluk derecesini nicelleştirir.