Sonek Etkisi
Suffix Effect
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikoloji laboratuvarında deneye katılan bir bireye kulaklık aracılığıyla sırasıyla '7, 4, 9, 2, 5' sayıları dinletilir. Sayı dizisi bittikten hemen sonra deneklerden bu sayıları sırasıyla hatırlamaları istenir. Normal koşullarda listenin sonundaki '5' rakamı yüksek oranda hatırlanır. Ancak listenin sonuna hatırlanması gerekmeyen fazladan bir sesli uyaran (örneğin 'ha' hecesi) eklendiğinde, deneğin '5' rakamını hatırlama oranı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşer.
Derin Analiz
Sonek etkisi, insan bilişsel mimarisinde işitsel duyusal belleğin (ekoik bellek) doğasını ve kapasitesini inceleyen temel bulgulardan biridir. İşitsel modalitede sunulan listelerde gözlenen 'yenilik etkisi' (recency effect), son öğelerin kısa süreli bellekten veya henüz silinmemiş ekoik izlerden doğrudan geri çağrılabilmesine dayanır. Ancak liste sonuna konuşma sesi veya işitsel bir uyaran (örneğin 'sıfır' kelimesi veya basit bir ton) eklendiğinde, bu ek uyaran hemen önceki fonolojik bilgiyi maskeler veya siler. Bu durum, bilgi işlemleme kuramlarında işitsel duyusal kayıt mekanizmasının geçici ve uçucu yapısının ampirik kanıtı olarak değerlendirilir. Görsel sunumda (okuma yoluyla) bu etkinin görülmemesi, etkinin modaliteye özgü (işitsel) işleyişinden kaynaklanır.
Etimoloji
İngilizce 'suffix' (Latince 'sub-' [altında/arkasından] + 'figere' [tutturmak/eklemek], kelime kökeni olarak sözcüğün sonuna eklenen öğe) ve 'effect' (Latince 'efficere' [gerçekleştirmek, sonuçlandırmak]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Öncelik etkisi (primacy effect) ve yenilik etkisi (recency effect) ile karıştırılabilir; ancak sonek etkisi bu genel bellek eğrilerinin bir sonucu değil, son sıradaki bilginin işitsel maskeleme yoluyla bozulmasını inceleyen spesifik bir algısal-bilişsel bozulma olgusudur.
Keşfetmeye Devam Edin
Ekoik Bellek
Ekoik Bellek
Echoic Memory
İşitsel bilgilerin, uyarıcının sona ermesinden sonra yaklaşık 2 ila 3 saniye boyunca duyusal düzeyde saklanmasını sağlayan kısa süreli bellek sistemi.
İncele
İşitsel Maskeleme
İşitsel Maskeleme
Auditory Masking
Bir sesin varlığının, başka bir sesin (hedef sinyal) işitsel eşiğini yükselterek algılanabilirliğini azaltması veya tamamen ortadan kaldırması olgusu.
İncele