Ekoik Bellek
Echoic Memory
Tanım
İşitsel bilgilerin, uyarıcının sona ermesinden sonra yaklaşık 2 ila 3 saniye boyunca duyusal düzeyde saklanmasını sağlayan kısa süreli bellek sistemi.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun bir odada başka biriyle konuşurken dikkatiniz tamamen dağılmışken, arkadaki bir meslektaşınızın size seslenip 'Bana bakar mısın?' demesini ilk anda fark etmeyip, hemen ardından zihninizde o cümlenin yankılanarak 'Ne dedin?' şeklinde tepki vermeniz ekoik belleğin kusursuz bir kanıtıdır.
Derin Analiz
Ekoik bellek, duyusal belleğin (sensory memory) işitsel modalitedeki karşılığıdır. İşitsel sistem, çevresel sesleri ham, anlamlandırılmamış ve fiziksel kopya niteliğinde çok kısa bir süre tutar. Bu mekanizma, geçici ve akışkan olan işitsel uyarıcıların (örneğin konuşma sesleri veya ani bir gürültü) beyin tarafından bütüncül bir kelimeye veya cümleye dönüştürülebilmesi için kritik bir tampon bölge işlevi görür. İkonik bellekten (görsel duyusal bellek) daha uzun sürmesinin temel nedeni, işitsel uyarıcıların geçici ve doğrusal (transient) olması, bireyin görsel veride olduğu gibi aynı uyarıcıya tekrar bakma şansının bulunmamasıdır. Bilgi işleme kuramında, bu aşamadaki veriler dikkat (attention) mekanizması ile seçilirse işleyen belleğe aktarılır, aksi takdirde hızla sönümlenir.
Etimoloji
İngilizce 'echo' (eko, yankı) sözcüğünden türetilmiş olup, işitsel uyarıcıların zihinde kısa süreli bir yankı gibi kalmasını ifade eder.
Karıştırmayın
İkonik bellek ile karıştırılır; ikonik bellek görsel bilgileri milisaniyeler mertebesinde (çok daha kısa süreli) tutarken, ekoik bellek işitsel verileri birkaç saniyeye varan sürelerle muhafaza eder. Ayrıca işleyen bellek ile karıştırılmamalıdır; işleyen bellek aktif manipülasyon ve anlamsal işleme yaparken, ekoik bellek henüz anlamsallaşmamış ham duyusal kayıt aşamasıdır.