Yüksek Zihinsel Süreç
Higher Mental Process
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir mimarın sıfırdan bir bina tasarlarken geçmişteki yapı deneyimlerini hatırlaması, malzeme dayanıklılığını yargılaması, zihninde üç boyutlu imgeleme yapması ve bu projeyi teknik bir dille ifade etmesi, yüksek zihinsel süreçlerin eşzamanlı ve entegre bir çalışmasını gösterir.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve nöropsikoloji bağlamında bu kavram, duyusal girdilerin basitçe işlenmesinin ötesine geçen, prefrontal korteks ve ilişkisel alanların eşgüdümlü aktivitesiyle yürütülen üst düzey soyutlama yeteneklerini kapsar. Bu süreçler; dış dünyaya uyum sağlama, gelecek simülasyonu yapma, sembolik iletişim kurma ve meta-bilişsel farkındalık geliştirme gibi insan bilincinin en ayırt edici özelliklerini organize eder. Nöral ağlar düzeyinde, birden fazla beyin bölgesinin (default mode network ve merkezi yönetici ağ gibi) senkronize çalışmasını gerektirir.
Etimoloji
Latince 'altus' (yüksek, aşkın) ve 'mens' (akıl, zihin) köklerinden türetilen kavram; bilişsel mimarinin evrimsel ve işlevsel olarak en karmaşık katmanını ifade eder.
Karıştırmayın
Temel duyusal işleme (sensory processing) ve algı (perception) gibi daha otomatize, alt düzey bilişsel mekanizmalarla karıştırılır; oysa yüksek zihinsel süreçler istemli çaba, soyutlama ve yürütücü işlevler (executive functions) gerektirir.