Genelleştirilmiş Öteki
Generalized Other
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Kütüphanede ders çalışan bir öğrencinin, kimse ona doğrudan bir uyarıda bulunmamasına rağmen sesli konuşmaktan kaçınması; zihnindeki 'genelleştirilmiş öteki' figürünün toplumsal alanda sessiz olunması gerektiğine dair içselleştirilmiş kuralını ve beklentisini devreye sokmasıyla açıklanır.
Derin Analiz
George Herbert Mead tarafından sosyoloji ve sosyal psikoloji literatürüne kazandırılan 'genelleştirilmiş öteki', bireyin benlik gelişiminin (self) evriminde kritik bir dönüm noktasıdır. Birey, gelişim sürecinin erken aşamalarında yalnızca somut ve spesifik kişilerin (ebeveynler, akranlar) beklentilerini dikkate alırken; sosyalleşme ilerledikçe toplumun tümel kurallarını ve ortak bilincini zihinsel bir şema olarak yapılandırır. Bu mekanizma, bireyin kendi davranışlarını dışsal bir gözle değerlendirmesine, toplumsal denetime boyun eğmesine veya bu denetimi içsel bir vicdan mekanizmasıyla sürdürmesine olanak tanır. Bilişsel ve sosyal psikolojik bağlamda bu kavram, zihin kuramının (theory of mind) makro düzeydeki izdüşümü olarak değerlendirilir; birey, doğrudan etkileşimde bulunmadığı anonim bir topluluğun zihinsel duruşunu ve beklentilerini simüle edebilir.
Etimoloji
İngilizce 'generalized' (genelleştirilmiş, tümel duruma getirilmiş; Latince 'generalis' [türe ait, genel]) ve 'other' (öteki, başkası; Germen kökenli proto-Germanic '*anþara-' [diğer]) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Spesifik öteki (specific other) ile karıştırılır; spesifik öteki, bireyin doğrudan etkileşim kurduğu ve bireysel görüşlerini bildiği somut kişileri (örneğin anne veya yakın arkadaş) kapsarken, genelleştirilmiş öteki anonim ve kolektif bir toplumsal beklentiler bütününü temsil eder.