Genelleştirilmiş Öteki
Generalized Other
Tanım
Sembolik etkileşimcilikte, bir bireyin içinde bulunduğu toplumun ortak beklentilerini, normlarını ve değerlerini içselleştirerek oluşturduğu kolektif bakış açısı.
Örnek Vaka / Uygulama
Kütüphanede ders çalışan bir öğrencinin, kimse ona doğrudan bir uyarıda bulunmamasına rağmen sesli konuşmaktan kaçınması; zihnindeki 'genelleştirilmiş öteki' figürünün toplumsal alanda sessiz olunması gerektiğine dair içselleştirilmiş kuralını ve beklentisini devreye sokmasıyla açıklanır.
Derin Analiz
George Herbert Mead tarafından sosyoloji ve sosyal psikoloji literatürüne kazandırılan 'genelleştirilmiş öteki', bireyin benlik gelişiminin (self) evriminde kritik bir dönüm noktasıdır. Birey, gelişim sürecinin erken aşamalarında yalnızca somut ve spesifik kişilerin (ebeveynler, akranlar) beklentilerini dikkate alırken; sosyalleşme ilerledikçe toplumun tümel kurallarını ve ortak bilincini zihinsel bir şema olarak yapılandırır. Bu mekanizma, bireyin kendi davranışlarını dışsal bir gözle değerlendirmesine, toplumsal denetime boyun eğmesine veya bu denetimi içsel bir vicdan mekanizmasıyla sürdürmesine olanak tanır. Bilişsel ve sosyal psikolojik bağlamda bu kavram, zihin kuramının (theory of mind) makro düzeydeki izdüşümü olarak değerlendirilir; birey, doğrudan etkileşimde bulunmadığı anonim bir topluluğun zihinsel duruşunu ve beklentilerini simüle edebilir.
Etimoloji
İngilizce 'generalized' (genelleştirilmiş, tümel duruma getirilmiş; Latince 'generalis' [türe ait, genel]) ve 'other' (öteki, başkası; Germen kökenli proto-Germanic '*anþara-' [diğer]) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Spesifik öteki (specific other) ile karıştırılır; spesifik öteki, bireyin doğrudan etkileşim kurduğu ve bireysel görüşlerini bildiği somut kişileri (örneğin anne veya yakın arkadaş) kapsarken, genelleştirilmiş öteki anonim ve kolektif bir toplumsal beklentiler bütününü temsil eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Sembolik Etkileşimcilik
Sembolik Etkileşimcilik
Symbolic İnteractionism
Bireyin benlik algısının ve içsel yapıcılığının, başkalarıyla kurduğu sosyal etkileşimler sırasındaki sembolik jestlerin, sözlerin ve eylemlerin yorumlanmasıyla şekillendiğini savunan sosyopsikolojik teorik yaklaşım.
İncele
Sosyalleşme
Sosyalleşme
Socialization
Bireyin içinde yaşadığı toplumun veya grubun değerlerini, normlarını, inançlarını ve davranış kalıplarını edinerek kültürel bir kimlik kazanması ve toplumsal hayata uyum sağlaması süreci.
İncele
Zihin Kuramı
Zihin Kuramı
Theory Of Mind
Bireyin, kendisinden bağımsız bir zihne sahip olduğunu; başkalarının niyet, arzu, inanç ve duygularının kendi içsel dünyasından farklı olabileceğini kavrama ve bu doğrultuda davranışlarına anlam verme bilişsel kapasitesidir.
İncele