Genetik Algoritma
Genetic Algorithm
Tanım
Doğal seçilim ve evrimsel süreçlerin mekanizmalarından esinlenerek karmaşık optimizasyon problemlerine en iyi çözümleri arayan sezgisel bir arama prosedürüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Karmaşık bir lojistik dağıtım ağında en kısa rota problemini çözmek için binlerce olası güzergah rastgele oluşturulur. Algoritma, en düşük maliyetli (yakıt ve zaman açısından) rotaları seçer, bunları çaprazlayarak ve rastgele değişiklikler (mutasyon) uygulayarak her iterasyonda ideal dağıtım planına yaklaşır.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve yapay zeka bağlamında genetik algoritmalar, çözüm adaylarını 'kromozom' veya 'bit dizileri' olarak kodlayarak işlev görür. Süreç, uygunluk fonksiyonu (fitness measure) aracılığıyla hangi adayların hayatta kalacağını belirler. Çaprazlama (crossover) ve mutasyon (mutation) gibi genetik operatörler iteratif olarak yeni nesil çözümler üretir. Bu yaklaşım, sadece bilgisayar bilimlerinde değil, insan karar verme mekanizmalarının ve adaptif öğrenme süreçlerinin modellenmesinde de matematiksel bir simülasyon aracı olarak kullanılır.
Etimoloji
Latince 'genesis' [doğum, oluşum, köken] ve Yunanca 'arithmos' [sayı, hesaplama] kelimelerinin bileşiminden evrilmiştir; evrimsel biyoloji terminolojisinin bilişsel bilimler ve yapay zeka ile entegrasyonunu ifade eder.
Karıştırmayın
Makine öğrenmesindeki gradyan inmeli optimizasyon yöntemleri ile karıştırılır; gradyan inişi yerel türevleri takip ederken, genetik algoritmalar geniş bir çözüm uzayında popülasyon bazlı küresel arama yapar.