Gibi-varsayımı
As-if Hypothesis
Tanım
Doğruluğu henüz kanıtlanmamış olmasına rağmen, açıklayıcı bir model veya araştırma temeli olarak sağladığı pratik fayda nedeniyle doğruymuş gibi kabul edilen varsayım.
Örnek Vaka / Uygulama
Psikanalitik yönelimli bir psikoterapistin, danışanının direnç mekanizmalarını açıklarken 'sanki zihninizde korumacı bir iç gözlemci varmış gibi davranıyorsunuz' diyerek henüz kanıtlanmamış yapısal bir modeli tedavi sürecinde işlevsel bir araç olarak kullanması.
Derin Analiz
Bilim felsefesi ve metodolojisinde, özellikle Hans Vaihinger'in 'Felsefe Gibi' (Die Philosophie des Als Ob) yaklaşımına dayanan bu kavram, psikoloji ve psikanalizde ampirik olarak doğrulanması imkansız ya da henüz mümkün olmayan yapıların (örneğin bilinçdışı, ego, süperego gibi hipotetik yapılar) işlevsel modelleme amacıyla kullanılmasına dayanır. Bilişsel bilimlerde ve klinik teoride, bu tür varsayımlar gerçeği yansıttıkları için değil, karmaşık insan davranışını organize etmek, deneysel hipotezler üretmek ve terapötik süreçleri yapılandırmak için pragmatik birer araç olarak işlev görür. Nörobiyolojik veya klinik karşılık ararken bu hipotezlerin ontolojik bir gerçeklikten ziyade epistemolojik birer kaldıraç olduğu unutulmamalıdır.
Etimoloji
İngilizce 'as if' (sanki, -cesine, gibi) zarf tümleci ile Yunanca kökenli 'hypothesis' [hupo (altında) + thesis (koymak, yerleştirmek) -> alt-varsayım, temel önerme] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Null hipotez (sıfır hipotezi) ile karıştırılabilir; ancak null hipotez test edilmek üzere reddedilmesi veya kabul edilmesi beklenen istatistiksel bir savken, gibi-varsayımı epistemolojik doğruluğundan bağımsız olarak pragmatik değeri için benimsenen bir modelleme aracıdır.