Hakim Yargılaması
Bench Trial
Tanım
Jürinin bulunmadığı, sanığın suçluluk veya masumiyet kararının yalnızca hâkim tarafından verildiği yargılama türü.
Örnek Vaka / Uygulama
Ağır bir mali suçlamayla yargılanan bir sanık, kamuoyunda oluşan yoğun ön yargılı medya kampanyası nedeniyle jürili yargılamanın tarafsızlığını zedeleyeceğini düşünerek avukatıyla birlikte 'bench trial' (hakim yargılaması) talebinde bulunur. Davaya bakan tek hakim, jüri etkisinden bağımsız olarak sadece muhasebe raporlarını ve yasal delilleri inceleyerek hüküm kurar.
Derin Analiz
Adli psikoloji ve hukuk psikolojisi bağlamında hakim yargılamaları, karar verme mekanizmalarının jürili duruşmalara kıyasla farklı bilişsel süreçlerden geçtiğini gösterir. Jüriler duygusal manipülasyona, sosyal önyargılara ve grup kutuplaşmasına daha açıkken; meslek hakimlerinin yasal formasyonları gereği hukuki delillere odaklanma eğilimi yüksektir. Ancak hakimler de doğrulama yanlılığı (confirmation bias) ve demografik önyargılar gibi bilişsel tuzaklardan tamamen muaf değildir. Karar alma sürecinde yasal argümanlar somut delillerle süzülürken, hukuki kararın tek bir zihin tarafından verilmesi temyiz süreçlerinde farklı psikodinamiklerin incelenmesini gerektirir.
Etimoloji
İngilizce 'bench' (hakimin oturma bankı/kürsüsü, Latince 'bancus') ve 'trial' (yargılama, deneme, Eski Fransızca 'trier' kelimesinden) terimlerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Jürili Yargılama (Jury trial): Kararın halktan seçilen bir jüri heyeti tarafından verilmesiyle ayrılır. Hakimli duruşmada karar mercii tek bir hukukçudur.