Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hareket Perspektifi

Movement Perspective

Tanım

Hareketli nesnelerin göreceli mesafelerine bağlı olarak hızlarının algılanmasında ortaya çıkan görsel yanılsama.

Örnek Vaka / Uygulama

Otoyolda saatte 100 kilometre hızla ilerleyen bir araçta yolculuk eden bir bireyin, hemen camın dibinden hızla geçen bir kelebeği, kilometrelerce uzaktaki gökyüzünde çok daha yüksek hızla uçan bir yolcu uçağından çok daha hızlı hareket ediyor gibi algılaması.

Derin Analiz

Bilişsel ve görsel algı psikolojisinde, retina üzerindeki optik akışın (optic flow) yorumlanma biçimiyle doğrudan ilişkilidir. Beyin, nesnelerin retinadaki yer değiştirme hızını işlerken derinlik ipuçlarını baz alır. Yakın nesneler retinada daha geniş bir açı tarar ve daha hızlı hareket ediyormuş gibi algılanırken, uzak nesneler daha dar bir açı tarar ve gerçek hızları çok daha yüksek olsa bile (örneğin ufuktaki bir jet uçağı) yavaş hareket ediyormuş izlenimi yaratır. Bu durum, görsel sistemin mutlak fiziksel hızı hesaplamak yerine, çevresel uyarıcıların nispi konumlarını ve retinadaki izdüşüm hızlarını oranlama eğiliminden kaynaklanır.

Etimoloji

Latince 'movere' (hareket etmek) ve 'perspectiva' (açıkça görmek, optik görünüm) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Haraket paralaksı (motion parallax) ile sıklıkla karıştırılır veya eş anlamlı kullanılır; ancak hareket perspektifi daha çok nesnelerin hızı ve mesafesi arasındaki görsel oran yanılsamasını vurgularken, hareket paralaksı gözlemcinin kendi hareketine bağlı olarak yakın nesnelerin uzak nesnelere göre daha hızlı yer değiştirmesi olayını tanımlar.