Heymans Yasası
Heymans’s Law
Tanım
Bir uyarıcının eşzamanlı olarak var olan ikinci bir uyarıcının şiddetindeki artışla birlikte duyarlılıkta azalma yarattığını öne süren psikofiziksel genellemedir.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında bir deneğin kulağına verilen 40 desibellik sabit bir ses tonunun şiddeti, arka planda çalan ikinci bir sesin şiddeti 30 desibelden 80 desibele çıkarıldığında deneğe daha zayıf veya neredeyse duyulmaz gelmeye başlar; bu durum Heymans Yasası'nın işitsel modalitedeki karşılığıdır.
Derin Analiz
Psikofizik ve duyusal algı alanında konumlanan Heymans Yasası, insan sinir sisteminin sınırlı işleme kapasitesi ve duyusal adaptasyon mekanizmalarıyla doğrudan ilişkilidir. Algısal sistem, aynı anda gelen birden fazla uyarıcıyı işlerken kaynak tahsisinde bulunur. İkinci uyarıcının fiziksel yoğunluğunun artması, birincil uyarıcıya karşı duyusal eşiği yükseltir ve sinirsel yanıtın baskılanmasına (nöral inhibisyon) neden olur. Bu durum, klasik psikofizikte Weber-Fechner yasasının çoklu uyarıcı bağlamındaki izdüşümü olarak değerlendirilebilir ve duyusal entegrasyon süreçlerinin doğrusal olmadığını gösterir.
Etimoloji
Belçikalı fizyolog Corneille Heymans'ın soyadından (1892–1968) türetilmiş eponimik bir bilimsel yasadır.
Karıştırmayın
Weber Yasası (tek bir uyarıcının fark edilebilmesi için gereken minimum oran değişimiyle ilgilidir) ve Duyusal Adaptasyon (tek bir uyarıcının sürekli verilmesi sonucu duyarlılığın azalmasıdır; Heymans Yasası ise eşzamanlı iki farklı uyarıcının etkileşimini inceler).