Hormon Replasman Tedavisi
Hormone Replacement Therapy (HRT)
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
52 yaşında, ani ateş basmaları, uyku bozuklukları ve majör depresif belirti skorlarında artış bildiren bir danışana, detaylı jinekolojik ve kardiyovasküler risk taramasından sonra düşük doz kombine östrojen-progestin replasman tedavisi başlanmış ve 3 aylık takip sürecinde vazomotor semptomların gerilediği gözlenmiştir.
Derin Analiz
Hormon replasman tedavisi (HRT), endokrinoloji ve klinik psikofarmakolojinin kesişim kümesinde yer alan, özellikle kadınlarda menopozal vazomotor ve nöropsikiyatrik semptomların hafifletilmesinde ya da erkeklerde hipogonadizm durumlarında testosteron seviyelerinin optimizasyonunda kullanılan bir klinik yaklaşımdır. Nörobiyolojik düzeyde, östrojenin kadınlarda limbik sistem üzerindeki serotonerjik ve dopaminerjik modülasyon etkileri nedeniyle, HRT'nin bilişsel işlevler, duygu durum düzenlemesi ve vasomotor stabilite üzerinde güçlü etkileri bulunmaktadır. Ancak, Women's Health Initiative (WHI) gibi kapsamlı longitudinal çalışmalar, uzun süreli kombine östrojen-progestin kullanımının kardiyovasküler riskler ve meme karsinogenezi üzerindeki olası komplikasyonlarını ortaya koymuş; bu durum tedavinin risk-yarar oranının bireyselleştirilmesini klinik bir zorunluluk haline getirmiştir. Erkeklerde ise yaşlanmaya bağlı testosteron düşüşlerinde (andropoz) bilişsel canlılığı ve libido kaybını düzeltmedeki etkinliği henüz kesinlik kazanmamıştır.
Etimoloji
Latince 'hormon' (uyarmak, harekete geçirmek, Grekçe 'hormō' fiilinden) + İngilizce 'replacement' (yerine koyma) ve 'therapy' (Yunanca 'therapeia' - iyileştirme, tedavi etme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Östrojen replasman tedavisi (yalnızca östrojen içeren dar kapsamlı uygulama) ile karıştırılabilir; HRT terimi hem kadın hem erkek cinsiyet hormonlarını ve tiroid gibi diğer endokrin eksiklikleri de kapsayan daha geniş bir şemsiye terimdir.
Keşfetmeye Devam Edin
Östrojen
Estrogen
Temel olarak yumurtalıklar, adrenal korteks ve plasenta tarafından salgılanan; dişi memelilerde ikincil cinsel özelliklerin gelişimini ve üreme döngülerini yöneten bir steroid hormon sınıfıdır.
İncele
Hipogonadizm
Hypogonadism
Gonadların fonksiyonel aktivitesinde düşüş yaşanması ve buna bağlı olarak büyüme ile cinsel gelişimin gecikmesi veya yetersiz kalması durumu.
İncele
Menopoz
Menopause
Kadınlarda over fonksiyonlarının azalmasına bağlı olarak menstrüel kanamaların kalıcı olarak sona ermesi ve üreme döneminin tamamlanması durumu.
İncele