Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İçeriksel Nesnelcilik İle İçeriksel Öznelcilik

Contentual Objectivism Versus Contentual Subjectivism

Tanım

Psikolojinin asıl inceleme konusunun gözlemlenebilir nesnel davranışlar yoksa zihinsel süreçlerin öznel dünyası olması gerektiğine dair tarihsel epistemolojik ikilem.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir araştırmacının korku tepkisini incelerken sadece kalp atış hızı ve kaçma davranışını (içeriksel nesnelcilik) mi, yoksa bireyin yaşadığı dehşet ve kaygı hissinin nitel deneyimini (içeriksel öznelcilik) mi psikolojinin asıl verisi kabul edeceği tartışması bu ikilemin pratik yansımasıdır.

Derin Analiz

Bu kavramsal karşıtlık, psikoloji disiplininin kökenindeki teorik yarılmanın temelini oluşturur. Erken dönem psikolojide yapısalcılığın (structuralism) bilinç deneyimini ve gözlemi ana odak noktası yapması içeriksel öznelciliği temsil ederken; davranışçılığın (behaviorism) zihinsel kara kutuyu reddedip yalnızca ölçülebilir ve gözlemlenebilir davranışları inceleme alanı olarak belirlemesi içeriksel nesnelciliği doğurmuştur. Ontolojik düzlemde zihnin doğası ve epistemolojik olarak bilginin nasıl elde edileceği soruları bu ikilem üzerinden şekillenmiştir.

Etimoloji

İngilizce 'content' [içerik], Latinceden gelen 'objectivus' [nesnel] ve 'subjectivus' [öznel] kelimelerinin karşılaştırmalı çatışmasını ifade eder.

Karıştırmayın

Methodological objectivism versus methodological subjectivism (Yöntemsel nesnelcilik ve öznelcilik, bilginin elde ediliş teknikleriyle ilgilidir; içeriksel versiyon ise bilginin doğrudan ontolojik konusunu hedefler).