İd Psikolojisi
İd Psychology
Tanım
Psikanalizde, ilkel gereksinimlerin anlık ve haz odaklı doyumunu arayan, örgütlenmemiş ve içgüdüsel dürtülere odaklanan yaklaşım.
Örnek Vaka / Uygulama
Yemek masasında önündeki pastayı bekleyemeden aniden tabağa elleriyle saldıran iki yaşındaki bir çocuğun davranışı, id psikolojisinin temel mekanizması olan haz ilkesinin ve gecikmiş doyum kapasitesinin henüz gelişmemiş olmasının somut bir dışavurumudur.
Derin Analiz
Klasik psikoanalitik kuramın temel yapı taşlarından biri olan id psikolojisi, bireyin psişik aygıtındaki en eski ve tamamen bilinçdışı katmana odaklanır. Zevk ilkesi (pleasure principle) tarafından yönetilen bu alan, mantıksal süzgeçlerden, zaman algısından ve ahlaki değerlerden yoksundur. Gelişimin erken evrelerinde, özellikle bebeklik döneminde psişik coğrafyaya tamamen egemendir. Yapısal model içinde ego ve süperego henüz olgunlaşmadığı için dış gerçeklikle bağ kuramaz ve birincil süreç düşüncesi (primary process thinking) ile çalışır. Klinik pratikte, bu dürtülerin ketlenememesi veya uygunsuz biçimde dışavurumu nevrotik ya da dürtü kontrol bozukluklarının zeminini hazırlar.
Etimoloji
Latince 'id' [o, bu, tarafsız 3. tekil şahıs zamiri] + Yunanca 'psychē' [ruh, zihin] ve 'logia' [bilim, çalışma]
Karıştırmayın
Ego psikolojisi ile sıkça karıştırılır; ego psikolojisi benliğin uyum sağlama, savunma mekanizmaları ve dış gerçeklikle baş etme işlevlerine odaklanırken, id psikolojisi doğrudan içgüdüsel ve ilkel enerji kaynaklarını inceler.