Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İkiye Bölme

Bisection

Tanım

Bir nesnenin veya uyarıcının tam iki eşit parçaya ayrılması işlemi; psikofizikte ise bir uyarıcının iki farklı uyarıcı arasındaki tam orta noktaya (eşit mesafe veya değere) gelecek şekilde ayarlandığı ölçekleme yöntemi.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir zaman algısı deneyinde, deneye katılan bireye önce 1 saniye ve 5 saniye süren iki farklı ses uyarısı dinletilir. Daha sonra deneğe verilen yeni bir ses uyarısının süresini, bu iki sürenin 'tam ortası' (örneğin 3 saniye) olarak algılayana kadar ayarlaması istenir. Denek uyarısını bu noktaya getirdiğinde psikofiziksel ikiye bölme gerçekleştirilmiş olur.

Derin Analiz

Psikofizik ve bilişsel algı çalışmalarında ikiye bölme (bisection) yöntemi, insan zihninin fiziksel süreklilikleri nasıl subjektif aralıklara böldüğünü incelemek için kritik bir paradigmadır. Özellikle zaman algısı (time bisection task) ve uzamsal yargı deneylerinde, deneklere iki değer sunulur ve ara değeri tahmin etmeleri veya ayarlamaları istenir. Bu süreç, duyusal girdilerin bellekte nasıl temsil edildiğini ve Weber Kanunu gibi psikofiziksel yasaların bilişsel yük altında nasıl esnediğini nöral düzeyde modellememize olanak tanır. Algısal eşiklerin saptanmasında kullanılan bu yöntem, karar mekanizmalarının doğrusal olmaktan ziyade logaritmik veya sigmoid eğriler izleyebildiğini göstermektedir.

Etimoloji

Latince 'bis-' (iki kez, iki defa) ve 'secare' (kesmek) fiil kökünden türetilmiştir.

Karıştırmayın

İkilendirme (dichotomy) veya ikili sınıflandırma kavramlarıyla karıştırılabilir; ancak bu terim mantıksal veya kategorik bir ayrımı ifade ederken, psikofizikteki bisection tamamen nicel ve sürekli bir boyutta eşit ara değer bulma işlemidir.