İnlier
İnlier
Tanım
Veri setinin genel dağılım trendine veya istatistiksel sınırlarına sayısal olarak uyan ancak sistematik, yanıt veya işleme hatası nedeniyle hatalı olan veri noktası.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir nöropsikoloji çalışmasında, katılımcıların reaksiyon süreleri milisaniye cinsinden toplanmaktadır. Bir veri giriş uzmanı, saniye cinsinden ölçülen bir değeri milisaniye sütununa yanlışlıkla kaydeder ve 1.2 saniyeyi 1.2 milisaniye olarak girer. Dağılımın genel aralığında sıfıra yakın küçük değerler zaten olabildiği için bu nokta, standart z-skoru analizlerinde şüpheli olarak işaretlenmez; ancak tüm veri setinin ortalamasını ve varyansını sistematik olarak saptırır.
Derin Analiz
İstatistiksel analizlerde ve nicel araştırma yöntemlerinde inlier kavramı, verinin dışsal olarak normal görünmesine rağmen içsel mantığı veya metodolojik tutarlılığı ihlal etmesi durumunu ifade eder. Klasik aykırı değerlerden (outliers) farklı olarak, bu veri noktaları dağılımın kuyruklarında yer almaz; aksine veri kümesinin kabul edilebilir veya merkezi değer aralığındadır. Bu nedenle geleneksel otomatik aykırı değer tespiti algoritmaları veya grafiksel incelemeler (örneğin kutu grafikleri) tarafından fark edilmeleri son derece güçtür. Genellikle bir araştırmacının ham bir puanı standartlaştırılmış puanlar dağılımına yanlış birimle dahil etmesi veya veri girişi sırasında hatalı ancak olası bir rakam girmesi gibi durumlarda ortaya çıkar. Bu durum, parametrik testlerin varsayımlarını sinsice ihlal ederek Tip I ve Tip II hatalara zemin hazırlar ve regresyon modellerinin katsayılarını manipüle eder.
Etimoloji
Karıştırmayın
Outlier (Aykırı Değer): Dağılımın genel eğiliminden açıkça sapan ve genellikle uç değerlerde yer alan noktadır; inlier ise normal görünür ancak yanlıştır.